Cennet nimetlerini kimse görmedi mi?

Cenneti kimse görmedi işitmedi diyorlar ama bir peygamber cennete gitmiş. Hadiste der ki Ebû Hureyre radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Allah Teâlâ, ‘Ben sâlih kullarım için hiçbir gözün görmediği, hiçbir kulağın duymadığı, hiçbir insanın hatır ve hayal edemediği nimetler hazırladım’ buyurdu.” Ebû Hureyre, isterseniz şu ayeti okuyunuz, dedi: “Müminlerin yaptıkları ibadet ve iyiliklere karşılık olarak onlara ne mutluluklar saklandığını hiç kimse bilemez.” [Secde sûresi (32), 17]. Buhârî, Bed'ü'l-halk 8, Tefsîru sûre (32), 1, Tevhîd 35; Müslim, Cennet 2-5. Ayrıca bk. Tirmizî, Tefsîru’l-Kur’ân 33, 57; İbni Mâce, Zühd 39 der ama cennete giden 1 kaç peygamber varmış galiba (Hz. Adem ve Hz. Muhammed)

Değerli kardeşimiz,

Bu konu iki şekilde anlaşılabilir:

1. Cennet nimetleri, dünya şartları ve insan idrakinin sınırları içerisinde görülmüş, işitilmiş veya tam anlamıyla tasavvur edilmiş değildir.

2. Hadisin bir başka rivayetinde, “Allah’ın size bildirdikleri müstesna” buyurularak bir istisna belirtilmiştir. Resûlullah (asm) Efendimiz bir kudsi hadisi şöyle haber vermiştir:

Allah Teâlâ: “Ben salih kullarım için -Allah’ın size bildirdikleri dışında- hiçbir gözün görmediği, hiçbir kulağın işitmediği ve hiçbir insanın kalbinden geçmeyen nimetler hazırladım.” buyurdu. (Müslim, Cennet, 4)

Dolayısıyla hadisi, “Cennete dair hiçbir şey hiçbir peygamber tarafından görülmemiştir” şeklinde anlamak doğru değildir. Nitekim Peygamber Efendimiz (asm) Mi'rac gecesinde cenneti görmüştür.

Hadisin asıl vurgusu, cennette insanın henüz görmediği, işitmediği ve hayal bile edemediği nimetlerin bulunduğudur. Allah'ın peygamberlerine bildirdiği ve gösterdiği şeyler ise bunun dışındadır.

Bunu akla yaklaştırmak için şöyle bir örnek verilebilir:

Anne rahmindeki bir bebeğe dünyayı anlatmak mümkün değildir. Karanlık ve bambaşka şartlarda yaşayan bir bebeğe ışığı, renkleri, bitkileri, yıldızları, yürümeyi, farklı tatları ve dünyadaki hayatı anlatmaya çalışsak, bunları tam anlamıyla kavraması mümkün olmaz.

Aynı şekilde biz de -tabiri caiz ise- dünya rahminin ve hayatının şartları içinde yaşadığımız için cenneti ve oradaki nimetleri bütün gerçekliğiyle kavrayamayız. Cennetteki nimetlerle dünyadaki nimetlerin bazı isimleri benzer olsa da, hakikatleri ve mahiyetleri bakımından aralarında büyük fark vardır.

Nitekim Abdullah b. Abbas (r.anhümâ), cennetteki nimetlerle dünyadaki nimetler arasında isim benzerliği dışında bir benzerlik bulunmadığını ifade etmiştir. (İbni Kesîr, 1/63, Kurtubi, 1/240)

Örneğin, dünyada bir elma resmine bakan kişi onun elma olduğunu söyler. Ağacın dalındaki gerçek elmaya bakan kişi de ona elma der. İkisinin ortak noktası yalnızca isimleridir; hakikatleri ise aynı değildir. Ömründe hiç elma görmemiş bir kişiye sadece elma resmini göstermekle gerçek elmanın nasıl olduğunu tam olarak anlatmak mümkün değildir.

Aynen bunun gibi, dünyadaki nimetlerle cennetteki nimetlerin isimleri benzer olabilir; fakat hakikatleri ve mahiyetleri aynı değildir. Dünya hayatında gördüklerimiz, cennetteki nimetlerin ancak bir resmi ve işareti gibidir. Cennetin gerçek nimetlerini ise dünyadaki tecrübelerimizle tam olarak kavramamız mümkün değildir.

Kısacası:

“Hiçbir göz görmedi, hiçbir kulak işitmedi” ifadesi, cennet nimetlerinin hiçbir şekilde görülmediği anlamına gelmez. Allah’ın kullarına bildirdiği ve peygamberlerine gösterdiği şeyler dışında, cennette öyle nimetler vardır ki insan onları dünyadaki hiçbir tecrübesiyle tam olarak kavrayamaz, tasavvur edemez ve mahiyetini bilemez.

Dünya ile cennet arasındaki benzerlik, büyük ölçüde isimlerdedir; hakikat ve mahiyetleri ise bizim dünya şartlarındaki idrakimizin çok ötesindedir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet