Kendimi hayra ve affa layık görmüyorum, nasıl çözerim?

Kendimi herhangi bir güzel şeye layık görmüyorum. En önemlisi ise kendimi affa layık görmüyorum. Bu öyle bir seviyede ki Allah'ın rahmetinden tam ümit edecekken layık olmadığımı hissedip üzülüyorum. Hani, Allah beni affeder de ben kendimi nasıl affedeceğim? Ben kendime affı nasıl layık göreceğim? Her ümit etmeye ve yeniden başlamaya çalıştığımda aklıma bu haller ve geçmiş günahım geliyor ve bütün ümidim yerle bir oluyor?
 1) Nasıl yeniden başlayacağım?
 2) Yeniden başlasam Allah geçmişime bakmaz mı?
 3) Bu yeni başlangıçta eski günahlar aklıma geldikçe moralim bozuluyor, utanıyorum. Nasıl çözeceğimi bilmiyorum yardım eder misiniz lütfen?

Değerli kardeşimiz,

Yazdıklarınızdan anladığımız kadarıyla asıl mücadeleniz yalnızca "Allah beni affeder mi?" sorusu değildir. Asıl zorlandığınız nokta, "Ben affedilmeye layık biri miyim?" sorusudur. Bu ikisi birbirinden farklıdır.

Aslında siz, Allah'ın rahmetinden çok kendi kendiniz hakkındaki hükmünüzle mücadele ediyorsunuz.

Psikolojide buna bazen utanç odaklı benlik algısı denir. Suçluluk duygusu, "Yanlış bir şey yaptım." derken; utanç duygusu, "Ben kötü bir insanım." der. İnsanı en çok yoran da ikincisidir.

İslam ise günahı insanın kimliği değil, yaptığı yanlışlardan biri olarak değerlendirir. Günah işlemek başka, günahı kimlik hâline getirmek başkadır.

1. Nasıl yeniden başlayacağım?

İslam'da tövbenin en büyük özelliklerinden biri, insanı geçmişine mahkûm etmemesidir.

Allah'ın affı, "Sen bunu hak ettin; onun için affediyorum." şeklinde değildir. Affın temelinde Allah'ın sonsuz rahmeti vardır. Rahmet zaten hak edilerek kazanılan bir ödül değil, Allah'ın lütfudur.

Eğer insan, "Önce affedilmeyi hak edeyim, sonra Allah beni affetsin." diye düşünseydi, hiçbir kul ümit besleyemezdi.

Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurur:

"De ki: Ey kendilerine karşı haddi aşan kullarım! Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyin. Çünkü Allah bütün günahları bağışlar. Şüphesiz O çok bağışlayan, çok merhamet edendir." (Zümer, 39/53)

Dikkat edilirse Allah, tövbeye davet ettiği kullarına "Ey günahsız kullarım." demiyor; tam aksine "Kendilerine zulmeden kullarım." diye hitap ediyor. Bu da gösteriyor ki rahmet kapısı, sadece günahsızlar için değil; tövbe eden günahkârlar için de açıktır.

2. Yeniden başlasam Allah geçmişime bakmaz mı?

Samimi tövbe eden kimse için geçmiş, geleceğini belirleyen bir mahkûmiyet değildir.

Allah Teâlâ şöyle buyurur: "Allah tövbe edenleri sever ve temizlenenleri de sever." (Bakara, 2/222)

Dikkat edilirse ayette, tövbe edenlerden "günahkârlar" diye değil, "temizlenenler" diye söz edilmektedir.

Hatta başka bir ayette samimi tövbe edenlerin kötülüklerinin iyiliklere çevrileceği müjdelenmiştir:

"Ancak tövbe eden, iman edip salih amel işleyenler müstesnadır. Allah onların kötülüklerini iyiliklere çevirir." (Furkan, 25/70)

Bu, Allah'ın rahmetinin ne kadar büyük olduğunu gösteren son derece ümit verici bir müjdedir.

3. Eski günahlar aklıma geldikçe moralim bozuluyor. Ne yapmalıyım?

Geçmişinizi hatırlamanız problem değildir.

Önemli olan, onu nasıl yorumladığınızdır.

İki farklı bakış vardır:

Birincisi: "Ben çok kötü bir insanım."

Bu düşünce insanı ümitsizliğe sürükler.

İkincisi ise şöyledir: "Evet, yanlış yaptım. Ama bugün aynı insan olmamaya çalışıyorum. Rabbime yöneldim, ders aldım ve aynı hataya düşmemek için gayret ediyorum."

İşte bu ikinci bakış insanı olgunlaştırır.

Geçmişi hatırlamak tövbeyi canlı tutabilir; fakat geçmiş yüzünden bugünkü kulluğu bırakmak şeytanın istediği sonuçtur.

4. "Allah beni affetse bile ben kendimi affedemiyorum."

Burada şu soruyu kendinize sormanızı tavsiye ederiz:

Allah'ın hükmü mü daha doğrudur, yoksa benim kendim hakkındaki hükmüm mü?

Çünkü Allah affettiği hâlde insanın kendisini ömür boyu affetmemesi, farkında olmadan kendi hükmünü Allah'ın rahmetinin önüne koymasına dönüşebilir.

Elbette insan yaptığı yanlışı unutmayabilir; hatta zaman zaman bundan utanması da normaldir. Fakat bu utanma, Allah'ın rahmetine güvenmeye engel olmamalıdır.

Mümin, günahını küçümsemez; fakat Allah'ın rahmetini de küçültmez.

5. Kendinizi geçmişinizle tanımlamayın.

Geçmişiniz hayatınızın bir parçasıdır; tamamı değildir.

"Ben günah işledim." demek başka, "Ben değersiz bir insanım." demek bambaşkadır.

Kur'an'ın bakışı birincisidir.

Şeytan ise insanı ikinci düşünceye sürüklemek ister. Çünkü insan kendisini tamamen değersiz görmeye başladığında, artık değişebileceğine de inanmaz.

Oysa tövbenin amacı, yalnızca günahı sildirmek değil; insana yeni bir istikamet kazandırmaktır.

6. Büyük günah işleyen biri hayırlı bir insan olabilir mi?

Elbette olabilir.

Hatta İslam tarihinde bunun pek çok örneği vardır.

Hz. Ömer (ra), İslam'dan önce putlara tapan, Müslümanlara şiddet uygulayan biriydi. Fakat iman edip tövbe ettikten sonra cennetle müjdelenen sahabilerden biri oldu.

Hz. Halid b. Veelid (ra), İslam'a girmeden önce Uhud Savaşı'nda müşrik ordusunun süvari kumandanı olarak, Müslümanların zor duruma düşmesinde önemli rol oynamıştır. Buna rağmen, daha sonra samimiyetle Müslüman olmuş, Resûlullah (asm) tarafından "Seyfullâh" (Allah'ın Kılıcı) unvanıyla anılmıştır.

Bunun gibi nice insanlar geçmişlerinden dolayı değil; tövbelerinden dolayı yücelmişlerdir.

Demek ki önemli olan geçmişiniz değil, bugün hangi yöne yürüdüğünüzdür.

7. Umudunuzu sadece düşüncelerle değil, amellerle de besleyin.

Sürekli "Acaba affedildim mi?" sorusunu düşünmek yerine, bugün yapabileceğiniz bir iyiliğe yönelin.

Bir namazı daha huşû ile kılın.

Bir Kur'an sayfası okuyun.

Birine dua edin.

Bir sadaka verin.

Bir gönül alın.

Bir iyilik yapın.

Çünkü umut çoğu zaman sadece düşünerek değil; Allah'a doğru yürüyerek güçlenir.

Her samimi ibadet, her güzel amel ve her yeni başlangıç, Allah'ın rahmetine olan güveninizi yeniden inşa edecektir.

Sonuç

Yazdıklarınız, günahını önemsemeyen bir insanın değil; vicdanı son derece hassas bir müminin sözleridir. Bu hassasiyet kıymetlidir. Ancak hassasiyet, insanı Allah'a yaklaştırdığı sürece değerlidir; onu ümitsizliğe sürüklüyorsa artık şeytanın kullanabileceği bir kapıya dönüşebilir.

Unutmayın ki Allah Teâlâ bizden günahsız olmamızı değil, hata ettiğimizde O'na yönelmemizi istemektedir. Tövbe eden kişi, geçmişini inkâr etmez; fakat geleceğini de geçmişinin esiri hâline getirmez.

Bu sebeple siz de geçmişinizi inkâr etmeden ondan ders alın; fakat kendinizi yalnızca geçmişinizle tanımlamayın. Allah'ın rahmetine güvenin, samimi tövbenize devam edin ve bugünkü kulluğunuza odaklanın. Çünkü müminin değeri, geçmişte kaç defa düştüğüyle değil; her düştüğünde yeniden Rabbine yönelmesiyle ölçülür.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet