Peygamberlerin dualarını okusak, onların imtihanları bize de gelir mi?

Peygamber dualarını okuyabilir miyiz? Peygamberlerin etmiş olduğu duaları veya evliyaların okuduklarını okurken dikkatli olmamız çünkü onların başına gelen imtihanlar hakkında uyarılıyoruz. Böyle bir bilgi doğru mu? Peygamberlerin dualarını okusak, onların imtihanları bize de gelir mi?

Değerli kardeşimiz,

Halk arasında ve sosyal medyada zaman zaman şöyle bir söz duyulmaktadır: "Peygamberlerin dualarını okumayın; onların başına gelen imtihanlar sizin de başınıza gelir."

Özellikle Hz. Eyyûb'un sabır duasını veya Hz. Yunus'un sıkıntı anında yaptığı duayı okumaktan çekinen bazı kimseler, bu duaların benzer musibetleri davet edeceğini düşünmektedir. Ancak bu anlayışın Kur'an'da ve sahih sünnette herhangi bir dayanağı yoktur.

Aksine, Allah Teâlâ birçok peygamber duasını Kur'an-ı Kerim'de zikrederek müminlere öğretmiş ve örnek göstermiştir. Eğer bu duaları okumak o peygamberlerin yaşadığı imtihanları istemek anlamına gelseydi, Kur'an'ın onları asırlar boyunca okunacak şekilde bizlere aktarmasının bir anlamı kalmazdı.

Mesela Hz. Yunus'un, balığın karnında yaptığı meşhur duası şöyledir:

لَا إِلٰهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ

"Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke innî küntü mine'z-zâlimîn.”

"Senden başka ilâh yoktur. Seni her türlü noksandan tenzih ederim. Gerçekten ben nefsine zulmedenlerden oldum." (Enbiyâ, 21/87)

Bu dua hakkında Peygamber Efendimiz (asm): "Bir kimse bu dua ile Allah'a dua ederse mutlaka kabul olunur." buyurmuştur. (Tirmizî, Deavât, 82)

Demek ki Hz. Yunus'un duasını okumak, balığın karnına düşmeyi istemek değil; Allah'ın sıkıntılardan kurtaran rahmetine sığınmaktır.

Yine Hz. Eyyûb'un duası Kur'an'da şöyle yer alır:

أَنِّي مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَأَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ

"Ennni messeniyed-durru ve ente erhamürrâhimîn.

"Rabbim! Bana dert ve sıkıntı dokundu. Sen merhametlilerin en merhametlisisin." (Enbiyâ, 21/83)

Bu duayı okuyan bir mümin hastalık istemez; bilakis Hz. Eyyûb'a şifa veren Rabbinden yardım ve merhamet talep eder.

Bediüzzaman Said Nursî de bu noktaya dikkat çekerek şöyle der:

"Hazret-i Eyyûb Aleyhisselâm'ın zahirî yara hastalıklarının mukabili, bizim bâtınî ve ruhî ve kalbî hastalıklarımız vardır... O münâcat-ı Eyyûbiyeye, o Hazretten bin defa daha ziyade muhtacız." (Lemalar, 25. Lema)

Kur'an'da yer alan diğer peygamber duaları da böyledir.

Hz. Zekeriyyâ'nın evlat istemek için yaptığı dua:

رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا وَأَنْتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ

"Rabbi lâ tezernî ferden ve ente hayrü'l-vârisîn.”

"Rabbim! Beni yalnız bırakma. Sen varislerin en hayırlısısın." (Enbiyâ, 21/89)

Hz. Musa'nın ilahî görev karşısında yaptığı dua:

رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي

وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي

وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِنْ لِسَانِي

يَفْقَهُوا قَوْلِي

"Rabbişrah lî sadrî.

Ve yessir lî emrî.

Vahlul ukdeten min lisânî.

Yefkahû kavlî."

"Rabbim! Göğsüme genişlik ver. İşimi kolaylaştır. Dilimdeki düğümü çöz ki sözümü iyi anlasınlar." (Tâhâ, 20/25-28)

Müminlerin her gün okuyabileceği Kur'an duası ise şöyledir:

رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ

"Rabbenâ âtinâ fid-dünyâ haseneten ve fil-âhireti haseneten ve kınâ azâben-nâr."

"Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi cehennem azabından koru." (Bakara, 2/201)

Hz. Âdem ve Hz. Havva'nın Duası

رَبَّنَا ظَلَمْنَا أَنْفُسَنَا وَإِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ

*Rabbenâ zalemnâ enfusenâ ve in lem tağfir lenâ ve terhamnâ le-nekûnenne mine'l-hâsirîn.

"Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik. Eğer bizi bağışlamaz ve bize merhamet etmezsen, mutlaka ziyana uğrayanlardan oluruz." (A'râf, 7/23)

Hz. İbrahim'in Duası

رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلَاةِ وَمِنْ ذُرِّيَّتِي ۚ رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَاءِ

رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُ

“Rabbi'c'alnî mukîme's-salâti ve min zürriyyetî. Rabbenâ ve tekabbel duâ'.

“Rabbenâ'ğfir lî ve li-vâlideyye ve lil-mü'minîne yevme yekûmu'l-hisâb.

"Rabbim! Beni namazı dosdoğru kılanlardan eyle; soyumdan gelenleri de. Rabbimiz! Duamı kabul buyur."

"Rabbimiz! Hesabın görüleceği gün beni, anne ve babamı ve bütün müminleri bağışla." (İbrahim, 14/40-41)

Hz. Yusuf'un Duası

رَبِّ قَدْ آتَيْتَنِي مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِي مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحَادِيثِ ۚ فَاطِرَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ أَنْتَ وَلِيِّي فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ ۖ تَوَفَّنِي مُسْلِمًا وَأَلْحِقْنِي بِالصَّالِحِينَ

“Rabbi kad âteytenî mine'l-mülki ve allemtenî min te'vîli'l-ehâdîs. Fâtıra's-semâvâti ve'l-ard. Ente veliyyî fi'd-dünyâ ve'l-âhireh. Teveffenî müslimen ve elhıknî bi's-sâlihîn.

"Rabbim! Bana hükümranlıktan bir pay verdin ve bana olayların yorumunu öğrettin. Ey gökleri ve yeri yoktan var eden! Dünyada da ahirette de benim velim sensin. Canımı Müslüman olarak al ve beni salih kulların arasına kat." (Yusuf, 12/101)

Bu dualar, Kur'an'da yer alan en güzel peygamber dualarından olup; tövbe, namaza bağlılık, anne-baba için dua, iman üzere yaşamak ve salihlerle beraber olmayı istemek gibi çok önemli manalar taşımaktadır.

Görüldüğü gibi Kur'an, peygamber dualarını saklanılması gereken metinler olarak değil, okunması ve örnek alınması gereken dualar olarak sunmaktadır.

Sonuç olarak, peygamberlerin Kur'an'da geçen dualarını okumakta hiçbir sakınca yoktur. "Bu duayı okursan o peygamberin yaşadığı imtihan senin de başına gelir" şeklindeki yaygın sözün sahih bir dinî dayanağı bulunmamaktadır.

Bir mümin Hz. Yunus'un duasını okurken onun yaşadığı sıkıntıyı değil kurtuluşu; Hz. Eyyûb'un duasını okurken hastalığı değil sabrı ve şifayı; Hz. Zekeriyya'nın duasını okurken mahrumiyeti değil ilahî ihsanı talep eder.

Bu sebeple peygamber dualarını korkuyla değil, onların manalarını anlayarak, Allah'ın rahmetine güvenerek ve hem hayrı hem de afiyeti isteyerek okumak en doğru yoldur.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet