Bıyık ve sakalın hikmeti nedir?

Peygamberimizin sünneti olan bıyık ve sakalın hikmeti nedir sağlık açısından ne faydaları var? Bildiğim kadarıyla her sünnetin birçok hikmetinin yanında bize faydası var.

Değerli kardeşimiz,

Hadislerde sakal “fıtrat”tan sayılmıştır.

"On şey fıtrattandır: bıyığı kısaltmak, sakalı bırakmak, misvak kullanmak, buruna su çekmek, tırnakları kesmek, parmak aralarını yıkamak, koltuk altını temizlemek, etek tıraşı olmak, istinca (necaseti temzilemke) ve istibra (idrardan sonra kesilmesini beklemke)." (Müslim, Tahare 56; Neseî, Zinet 1)

Buradaki “fıtrat” kelimesi, bir yönüyle peygamberlerin takip ettiği yolu; diğer yönüyle de insanın yaratılışına uygun olan tabii hâli ifade eder.

Bu bakımdan sakal bırakmak:

Başta Hz. Muhammed (asm) olmak üzere peygamberlerin yolunu takip etmek, insanın yaratılışına uygun davranmak, erkek kimliğini ve tabiî görünümü muhafaza etmek gibi manalar taşır.

Müslüman için en büyük hikmet, Resulullah’ın (asm) sünnetine uymaktır. Bunun yanında, bazı dünyevî ve sağlıkla ilgili faydalarından da söz edilmiştir.

Bunlardan bazıları şunlardır:

Sakal, yüz derisini güneş, rüzgâr ve dış etkenlere karşı kısmen koruyabilir. Bu sebeple cilt tahrişini azaltmaya yardımcı olabileceği söylenmiştir.

Boğaz ve yüz bölgesini soğuktan koruyarak dış etkenlere karşı doğal bir bariyer vazifesi görebilir.

Sakalın, toz ve bazı partiküllerin doğrudan cilde ulaşmasını azaltabileceği ifade edilmiştir.

Sürekli tıraşın sebep olduğu bazı cilt tahrişleri, kuruluklar ve batık problemleri sakal bırakıldığında azalabilir.

Bazı araştırmalarda sakalın, güneş ışınlarına karşı kısmî koruma sağlayabileceği ve cilt sağlığına katkıda bulunabileceği belirtilmiştir.

Ancak bunların bir kısmı hikmet ve fayda olarak değerlendirilebilir; dinî hükmün asıl sebebi sadece sağlık değildir. Çünkü ibadet ve sünnetlerin hikmetlerinin tamamını bilmek zorunda değiliz. Mümin için esas olan, Allah ve Resulünün tavsiyesine ittiba etmektir.

Özetle:

Sünnetlerin hem manevî hem de maddî birçok hikmeti ve faydası vardır. Müslüman, bu sünnetleri öncelikle Allah’ın Resulüne (asm) uymak ve Allah’ın rızasını kazanmak için yerine getirir. Böylece hem sevap ve manevî bereket elde eder, hem de bu sünnetlerde bulunan fıtrî, ahlâkî, sosyal ve sağlıkla ilgili hikmetlerden nasibini almış olur.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet