Bir insan neden kendine zulmeder?

- Kendime zulmediyorum. Sürekli düşüncelere dalıyorum. Kendi kendime sürekli zulmediyorum. Sürekli düşünüyor zulmediyorum. Şaşırdım kaldım.
- Bir insan neden kendine acı çektirir, zulmeder?

Değerli kardeşimiz,

Bu yaşadığınız şey aslında “kendine zulmetmek” gibi hissettirse de çoğu zaman insanın kendine bilinçli olarak zarar vermek istemesinden değil, zihnin kontrolsüz bir şekilde acı üretmesinden kaynaklanır.

1. Zihin Sorunları Çözmek İster

Allah’ın insanoğluna verdiği bir nimet de zihnin doğal yapısı gereği "sorunları çözmek" istemesidir. Böylece hayatın yükünü ve dalgalarını aşarak ilerler.

Ancak bazı konular vardır ki çözülmez, sadece düşündükçe büyür. Çünkü her şey insanın elinde olmadığı gibi, her arzu ettiğine de gücü yetmez. Buna psikolojide: Ruminasyon (geviş getirme düşüncesi) denir.

Kişi şunu zanneder: “Biraz daha düşünürsem çözeceğim.”

Ama gerçekte, insan düşündükçe daha çok düşünme ihtiyacı hisseder. Bu noktada artık düşünmek çözüm olmaz, acı üreten bir alışkanlık haline gelir.

2. İnsan, Belirsizlik Karşısında Kontrolcü Davranır

Belirsizlik insan için çok rahatsız edicidir. İnsanın belirsizliğe tahammülü yoktur. Zihin bilmek ister, kontrolü altında olsun ister, ancak kontrol edemediği şeyleri düşünerek kontrol etmeye çalışır. Bunun için de sürekli düşünür.

Bunun yanında zihin ciddi şeylerle meşgul değilse, kendi kendine problem üretmeye başlar. Bu ise onu rahatsız eder ve acı verir.

3. Bazen Düşünceler İnsanı Yönetir.

Kişi bilinçli olarak kendine zarar vermez ve kendine zulmetmez. İnsan, nasıl duracağını bilmediği düşüncelerin içinde kaybolur, bazen de zihni onu yönetir. Yani şöyle olur: Bir düşünce gelir, kişi onu ciddiye alır, üzerine düşünmeye başlar, zihin bunu “önemli” olarak kaydeder, böylece daha fazla düşünce gönderir ve döngü büyür.

4. Çözüm: Düşüncelerle İlişkimizi Değiştirmektir.

Burada çözüm “düşünmemek” değildir, çünkü bu imkânsızdır. Çözüm düşüncelerle ilişkimizi değiştirmektir.

Öncelikle şu farkı yakalamamız gerekiyor: Düşünce gerçek değil, sadece zihinsel bir olaydır. Bir düşünce geldiğinde “Şu an zihnim yine düşünce üretiyor.” deyin ve bu konuda farkındalık kazanmaya çalışın.

5. Düşünmeye Zaman Sınırı Koymak

Zihin kontrolsüz kaldığında büyür. “Bu konuyu 10 dakika düşüneceğim.” diyelim ve süre bitince fiziksel olarak başka bir şeye geçelim.

Bu teknik psikolojide gerçekten işe yarar (zihni disipline eder).

6. Bedeni Devreye Sokabiliriz.

Zihinle savaşarak çıkamayız; ama bedeni kullanarak çıkabiliriz. Özellikle yürüyüş, soğuk suyla yüz yıkama, ortam değiştirme gibi yöntemler denenebilir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet