Allah toprağı cumartesi günü yarattı hadisini nasıl anlamalıyız? ‎

Bir Şii sayfasının iddia ettiğine göre Vehhabi alimlerinden bin baz bu hadisin ravilerinden bazılarının bu hadisi yanlışlıkla peygambere istinad ettiklerini söylüyor anlattıklarına göre Ebu hureyre bu hadisi Kab bin ahbardan rivayet etmiş ve yaratılma hakkında doğru olan şudur Allah herşeyi altı günde yaratmıştır bunun ilk günü bazar sonuncu günü ise Cumadır, Şiilerin iddia ettiğine göre binbaz bu hadisin İsrailyyattan olduğu iddia ediyormuş. ‎ ‎(Mənbə: İbn Baz, Məcmul-Fətava və Məqalət Mutənəvviə, c. 25, s. 70)
Ebû Hureyre şöyle dedi: ‎ ‎Bir gün Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem elimi tutarak şöyle buyurdu: ‎ ‎“Allah, toprağı cumartesi günü yarattı. Oradaki dağları pazar günü, ağaçları pazartesi günü, sevilmeyen şeyleri salı günü, nûru çarşamba günü yarattı. Hayvanları yeryüzüne perşembe günü yayıp dağıttı. Âdem’i yaratılanların sonuncusu olarak cuma gününün son saatlerinde, ikindiyle akşam arasında yarattı.” ‎ ‎Müslim, Münâfıkîn 27. Ayrıca bk. Ahmed İbni Hanbel, Müsned, II, 327 ‎ ‎وَعَنْهُ قَال : أخَذَ رَسُولُ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم بِيَدِي فَقَالَ : « خَلَقَ اللَّه التُّرْبَةَ يوْمَ السَّبْتِ، وخَلَقَ فِيهَا الْجِبَالَ يَوْمَ الأحَد ، وخَلَقَ الشَّجَرَ يَوْمَ الإثْنَيْنِ ، وَخَلَقَ المَكْرُوهَ يَوْمَ الثُّلاثَاءِ ، وَخَلَقَ النُّورَ يَوْمَ الأرْبَعَاءِ ، وَبَثَّ فِيهَا الدَّوَابَّ يَوْمَ الخَمِيسِ ، وخَلَقَ آدَمَ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم بَعْدَ الْعَصْرِ مِنْ يَوم الجُمُعَةِ في آخِرِ الْخَلْقِ في آخِرِ سَاعَةٍ مِنَ النَّهَارِ فِيمَا بَيْنَ الْعَصْرِ إلى الَّليلِ » .رواه مسلم .

Değerli kardeşimiz,

1) Önce meselenin çerçevesini netleştirelim

Elimizde üç ana veri var:

Kuran:

Allah Teâlâ’nın gökleri ve yeri altı günde yarattığını açıkça bildirir. (A‘râf 54, Yunus 3, Hud 7, Furkan 59 vs.)

Burada geçen gün tabiri 24 saat olan dünya günü değil, evrenin yaratma devirleri anlamındadır.

Hadis:

Müslim’de geçen, “Allah toprağı cumartesi yarattı…” diye başlayan rivayet.

Alimlerin ihtilafı:

Bir grup bu hadisi sahih kabul ediyor.

Bir grup ise mevkuf (Kab el-Ahbâr’a ait) veya İsrâiliyat ihtimali bulunduğunu söylüyor.

Bu noktada şunu peşinen söyleyelim:

Bu mesele akaid meselesi değildir. Yani iman–küfür çizgisi değildir, ilmî ihtilaftır.

a) Hadiste geçen “cumartesi” yaratmanın başlangıcı olmak zorunda değildir.

“Allah toprağı cumartesi günü yarattı” deniyor. Bu, yaratmanın mutlak başlangıcı anlamına gelmek zorunda değildir. Hadiste anlatılan şey, yeryüzünün düzenlenmesi, tanzimi ve içeriğinin hazırlanmasıdır. Yani “خلق” (halaka) kelimesi bazen yoktan var etmeyi, bazen de mevcut olanı şekillendirmeyi ve düzenlemeyi ifade eder.

Bu kullanım Kuran’da da vardır.

b) Hadiste sayılan günler “yaratma safhaları” olabilir

Hadiste geçen toprak, dağlar, ağaçlar, mekruhât, nur, hayvanlar, Âdem (as) sıralaması, kozmik yaratımın tamamını değil, yeryüzü ve insan merkezli bir düzenlemeyi anlatıyor olabilir.

Bu durumda Kuran’daki “altı gün” evrenin yaratılma dönemlerini, hadisteki günler ise, arzın tanzimi ve insan için hazırlanışı olarak anlaşılabilir.

3) “Bu hadis İsrailiyat mıdır?” meselesi

Burada çok önemli bir usul kaidesi var: Bir hadisin İsrailiyat sayılması için kesin delil gerekir. Sadece Ka‘b el-Ahbâr’ın benzer sözleri var diye, Tevrat’ta buna yakın anlatımlar bulundu diye, bir hadise otomatik olarak “İsrâiliyat” denmez.

Nitekim “Resûlullah (asm) elimden tuttu ve buyurdu…” ifadesi hadisin merfu olduğunu, yani doğrudan Peygamberimize isnat edildiğini gösterir.

Bu yüzden Müslim, İbn Hibban, İbnü’l-Arabî gibi âlimler “Bu hadis Kab’a ait değildir, merfudur” demiştir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet