Küçüğün büyüğe abi abla demesi sünnet mi?

- Bu ve benzeri hadis-i şerifileri nasıl anlamalıyız?
“Küçüklerimize acımayan, büyüklerimizin (büyüklük) şerefini tanımayan bizden değildir.” (Ebû Dâvûd, Edeb 58; Tirmizî, Birr 15)

Değerli kardeşimiz,

Küçük kardeşlerin büyük kız kardeşlerine abla, büyük erkek kardeşlerine abi demeleriyle ilgili açık bir rivayet bulamadık.

Amr İbni Şuayb’ın, babası aracılığı ile dedesinden rivâyet ettiğine göre Resûlullah (asm) şöyle buyurdu.

« لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَمْ يَرْحَمْ صَغِيرَنَا ، وَيَعْرِفْ شَرفَ كَبِيرِنَا »
وفي رواية أبي داود
« حَقَّ كَبِيرِنَا » .

“Küçüklerimize acımayan, büyüklerimizin (büyüklük) şerefini tanımayan bizden değildir.” (Ebû Dâvûd, Edeb 58; Tirmizî, Birr 15)

Ancak, küçüklerin büyüklere hürmet göstermelerini, büyük kardeşlerin küçüklere göre baba gibi olduğunu bildiren hadis-i şerifler vardır:

“Büyüklere saygı göstermeyen, küçüklere merhamet etmeyen, iyiliği emredip kötülükten sakındırmayan bizden değildir.” (İbn Hanbel, Müsned, 4/170)

“Kardeşlerin en büyüğü baba yerindedir.” (bk. Mecmau’z-Zevaid, 8/149)

“Büyük kardeşin küçük kardeş üzerindeki hakkı, babanın çocuğu üzerindeki hakkı gibidir.” (Gazali, İhya, 2/195)

Bu hadis-i şeriflere göre, bir yerde örf ve âdet olarak, büyük kardeşlere abla veya abi demek saygı ve hürmet göstermek manasına geliyorsa, abla veya abi demenin sünnete uygun olduğu söylenebilir.

Özetle:

- Yaş veya makam olarak Müslüman büyüklerin şeref ve haklarına riayet etmek, her Müslümanın iman borcudur.

- Yaş veya makam olarak küçüklere merhamet ve şefkat göstermek, Müslümanlığın güzelliklerindendir.

- Bu iki İslami görevi yerine getirmeyenler, Müslümanların yaşayış çizgisini terk etmiş sayılırlar. (bk. Riyazü’s-Sâlihîn Tercüme ve Şerhi, Peygamberimizden Hayat Ölçüleri, Erkam Yay., Hadis No: 356)

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet