Neden Mescid-i Haram deniyor?

Soru Detayı

Neden Mescid-i Haram deniyor? Buradaki haram hangi anlamda kullanılıyor? Haram işlenmeyen mescid mi demektir?

Cevap

Değerli kardeşimiz,

Harem veya haram şeklinde okunan kelime, Mekke ve Medine şehirleriyle çevrelerindeki belirli bölgeler için kullanılan bir terimdir.

Sözlükte “yasaklanmış, korunmuş, dokunulmaz” manasına gelen harem kelimesi haram ile eş anlamlıdır.

Terim olarak Mekke ve Medine’nin, sınırları Hz. Peygamber tarafından çizilen çevresi için kullanılır.

Bu bölgelere harem adının verilmesi, zararlılar dışındaki canlılarının öldürülmesi ve bitki örtüsüne zarar verilmesinin haram kılınmış olmasındandır. Bundan dolayı Mekke’ye el-Beledü’l-haram denildiği gibi Kâbe el-Beytü’l-haram, çevresindeki mescid de el-Mescidü’l-haram diye anılmaktadır.

Mekke hareminin dışında kalan bölgeye ise Harem’deki yasakların buralarda kalkması sebebiyle “Hil” denilmiştir.

Kur’an-ı Kerîm’de;
- bizzat Kur’an’ın (En‘âm 6/92; Enbiyâ 21/50),
- bazı nesnelerin (Nûr 24/35)
ve zamanların (Duhân 44/3)
mübarek kılındığı belirtildiği gibi; bazı yerler için de “mübarek” (ilahî bereket, hayır ve feyze sahip) ve “mukaddes” (manevî kirlerden arınmış, mübarek) sıfatları kullanılmaktadır.

Bu çerçevede;
- Allah’ın Hz. Mûsâ ile konuştuğu mübarek yerdeki (Kasas 28/30) mukaddes vadi Tuvâ’ya (Tâhâ 20/12; Nâziât 79/16),
- Mûsâ’nın kavmine vatan olarak seçtiği ve bereketli kıldığı (A‘râf 7/137) mukaddes toprağa (Mâide 5/21) atıfta bulunulmakta,
- Kudüs’teki Mescid-i Aksâ’nın çevresinin mübârek kılındığı (İsrâ 17/1), insanlar için yeryüzünde kurulan ilk mâbedin Mekke’deki mübarek ev (Kâbe) olduğu (Âl-i İmrân 3/96) ifade edilmektedir.

Bazı yerlerin diğerlerinden farklı olarak ilâhî feyiz ve berekete, insanların manevî açıdan temizlenme ve arınmalarına mahal kılındığını, buralara özel bir anlam ve önem atfedildiğini gösteren bu ayetler yanında diğer bazı ayetlerde de, Allah’ın evi kabul edilen Kabe’nin bulunduğu Mekke şehri ve çevresinin her türlü tecavüzden korunmuş güvenli bir yer (harem) olduğuna işaret edilmiş ve bu alanla ilgili birtakım özel hükümler konmuştur.

Müslümanların nazarında büyük bir mânevî önem taşıyan Mekke ile Hz. Peygamber’in mescid ve kabrinin yer aldığı Medine şehirleri Haremeyn diye anıldığı gibi Mescid-i Aksâ’nın bulunduğu Kudüs ile bazı peygamberler ve ailelerinin kabirlerini barındıran Halîl şehri de Mekke ve Medine gibi özel hükümlere konu olmasalar da manevî birer merkez kabul edilmiş ve belli bir dönemden sonra Haremeyn adıyla anılmıştır.

Mekke ve Medine şehirlerinin ilgili alanları, gerek harem kılınışları gerekse sınırları içinde uyulması gereken hükümler bakımından farklılık arzeder.

İlave bilgi için tıklayınız:

HAREM, HAREMEYN | Sorularla İslamiyet

HAREM-İ ŞERİF | Sorularla İslamiyet

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yazar:
Sorularla İslamiyet
Kategori:
13.787 kez okundu
Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun