Külotlu çoraba meshetmek geçerli mi?

Kızlar etek altına belden aşağıdan topuğa kadar saran ince külotlu çorap giyince abdest esnasında çıkarması zor olacağından üstüne mesh edilmesi uygun mudur? Sorum bayanların etek giydikleri uzun külotlu çoraplar ile ilgili olacak, böyle bir uzun külotlu çorap giyen bir bayan abdest alırken abdestlerinde ayaklarını mesh edebilir mi? Biliyorsunuz ki, uzun külotlu çorapları çıkarmak bir kısa çorabı çıkarmak gibi değildir. Çünkü belden aşağısından topuklara kadar olan bir çorap. Bu durumda mesh etmeleri caiz midir? yoksa her abdest alışlarında çıkarmaları mı lazım? Bu da çok zahmetli olacağı için durumun aslı nedir? Namaz kazaya mı kalsın?

Değerli kardeşimiz,

Öncelikle ifade edelim ki, böyle hassas davranıp dinî konularda doğruyu öğrenmeye çalışman çok güzel. Allah bu gayretini artırsın. İnsan bilmediğini sormadan öğrenemez, sen de en doğrusunu yapıyorsun.

Sorunuza gelince:

İnce külotlu çorap üzerine mesh caiz değildir, abdestte ayakların yıkanması gerekir.

Hanefîlere göre ayağa giyilen bir şeyin mest sayılması için şu özellikleri taşıması gerekir:

1) Mestler, bağsız olarak ayakta durabilecek derecede kalın olmalıdır.

2) Ayağa giyilen bir mestle en az bir fersah, yani üç mil -yaklaşık 5-6 km.- kadar yol yürümek mümkün olmalıdır.

3) Mestler dışarıdan aldığı suyu hemen içine çekerek, ayağa ulaştıracak incelikte olmamalıdır.

4) Ayakları topuklarıyla birlikte her taraftan örtmüş bulunmalıdır.

Hz. Peygamber'in abdest alırken deriden yapılmış mestler üzerine meshettiği sağlam Hadislerde nakledilmiştir. (1)

Hadis kaynaklarında Hz. Peygamber’in çorap üzerine mesh yaptığı da ifade edilmektedir (2)

Fıkıh alimleri, üstüne deri kaplanmış veya altlarına taban geçirilmiş çorapların üzerine mesh yapılabileceği konusunda görüş birliği içindedir. Mâlikî ve Şâfiî fakihleriyle Ebû Hanîfe bu nitelikte olmayan çoraplar üzerine mesh yapmanın câiz olmadığını söyler. Ancak Ebû Hanife’nin, vefatından kısa bir süre önce görüşünü değiştirerek hastalığı sırasında kalın çoraplarının üzerine meshettiği nakledilmektedir. İmam Muhammed ve Ebû Yûsuf’a göre kalın olmaları ve teni göstermeyecek nitelikte bulunmaları halinde çoraplar üzerine mesh yapılabilir. Hanbelîler de sık dokunmuş ve uzun süre yürünebilecek durumda olmaları şartıyla çorap üzerine meshi câiz görürler. (3)

Görüldüğü üzere, mesh edilebilmesi için giyilen şeyin mest hükmünde olması gerekir. İnce külotlu çoraplar ise şeffaf veya ince olmaları, suyu geçirmeleri ve dayanıksız olmaları sebebiyle bu şartları sağlamaz.

Bu nedenle ince külotlu çorap üzerine mesh caiz değildir, ayakların yıkanması gerekir.

Bu konuda “Belden aşağıya kadar olan ince çorap, çıkarılması neredeyse imkânsız” gibi mazeretler bizce şeri bir mazeret sayılmaz. Çünkü baştan bunu giymemesi gerekir.

Burada “çıkarmak zor” denilerek bir kolaylık aranması, fıkhî açıdan geçerli bir zaruret sayılmaz.

Bediüzzaman Said Nursî’nin ifade ettiği gibi, eğer bir zorluk kişinin kendi tercihiyle oluşmuşsa, bu durum haramı helâl kılmaz.

Gerçek zaruret kişinin elinde olmayan, hayati veya kaçınılmaz durumlar olmalıdır.

Külotlu çorap ise kişinin kendi tercihiyle giydiği bir şeydir. Bu yüzden sonradan oluşan zorluk şerî mazeret olmaz.

Sonuç

İnce külotlu çorap üzerine mesh caiz değil, “Zor oluyor” denilmesi zaruret değil, ya külotlu çorabı çıkarmak ya da giyip çıkarılması kolay çorap giymek gerekir.

Özetle:

Kendi tercihiyle oluşan zorluklar, dinî hükümleri değiştirmez.

Kaynak:
1) Buhârî, Vudû, 35.
2) Ebû Dâvûd, Ṭahâret, 62; Tirmizî, Ṭahâret, 74, 75.
3) el-Kâsânî Bedâyiu's-Sanâyî', I, 10; Ibnü'l-Hümâm, Fethu'l-Kadîr, I, 108 vd.; Ibn Rüşd Bidâyetü'l-Müçtehid I,19; Ibn Kudâme, el-Muğnî, I, 295; Vehbe ez-Zühaylî, el-Fıkhu'l-Islâmî ve Edilletühü, I, 343, 344, 345; Seyyid Sâbık Fıkhu's-Sünne, Kahire 1365, I. 53; Ibn Abîdîn Tercümesi, Istanbul 1982, I, 428-430; Bilmen, Büyük Islâm Ilmihali, Istanbul 1985, s. 82, 83.
4) bk. Emirdağ Lahikası-2/242- 243.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet