Dinimizin müzik dinleme konusundaki ölçüsü nedir?

Dinimizin müzik dinleme konusundaki ölçüsü nedir?
Tarih: 05.10.2011 - 00:00 | Güncelleme:

Soru Detayı

- Bazı ilahi ve ezgiler var ki sanki bazen dünyevi bir müzikmiş gibi oluyor... 
- Yabancı müzik dinlemek günah mıdır?
- İlahi dinlemek, söylemek ve dinletmekte bir sakınca var mıdır?
- Çalgılı ilahi dinlemek haram mıdır?

Cevap

Değerli kardeşimiz,

Musikî hususunda umumî ölçümüz şu ifadeler olmalıdır:

“Şeriatça bazı savtlar (dinî bakımdan bazı sesler) helâl, bazıları haram kılınmıştır. Evet, ulvî hüzünleri, Rabbanî aşkları iras eden (hatırlatan) sesler helâldir. Yetimane hüzünleri, nefsanî şehevâtı tahrik eden sesler haramdır. Şeriatın tayin etmediği kısım ise senin ruhuna, vicdanına yaptığı tesire göre hüküm alır.” (İşaratü’l-İ’câz, s. 78; Sözler, s. 382, 687-688)

Musikîde iki ses kullanılır: insan sesi ve âlet sesi. Bir eser icra edilirken ya tek başına insan sesi veya müzik âletleri kullanılır; çok kere de her ikisinden birden istifade edilir. Her üç halde de insanın hoşuna giden, onun zevk duyduğu ve tesirinde kaldığı ölçülü, belli bir makamda ses çıkarılır. Bu sesler mahiyetine, mevzuuna ve tesirine göre değerlendirilir. Ya insanın ruhuna tesir eder, onda ulvî, dinî, hamâsî hislerin canlanmasına sebep olur; ya da dinlediği bir musikî parçası, nefsine ve süflî hislere hitap ederek yüce hislerin körelmesine sebebiyet verir.

Yukarıdaki ifadelerde de açıkça görüldüğü gibi, meşru olan, dinlenilmesinde bir mahzur bulunmayan ses, insana ulvî hüzünleri, yani dünyanın fâniliğini, ölümün her an gelebileceğini, insanın bir gün gelip toprak olacağını, Allah korkusunu hatırlatmalı veya ilâhî aşkı, Allah sevgisini, dünya üzerinde Cenab-ı Hakk'ın güzel sanat eserlerindeki yüce isimlerinin ve sıfatlarının tecellîlerini hatıra getirmeli. Bu hisleri tahrik eden her türlü sesi dinlemek helâl ve caizdir. Fakat yetimane hüzünleri; insana ümitsizlik veren, sevdiği kimselerden ve nimetlerden ayrılmanın ıztırabını hatırlatan, insanı bedbinliğe, karamsarlığa iten; insanın şehevanî hislerine hitap eden, dinlediği zaman nefsin hoşuna giden sesler ise haramdır, dinlemek caiz değildir.

Bu iki sınıfa girmeyen birtakım sesler de vardır ki, insandan insana değişir. Meselâ aynı musikî parçasını dinleyen iki kişiden birisi nefsânî bir his duyarken, diğeri ondan daha ulvî bir mânâ çıkarmaktadır. Meselâ “İncecikten bir kar yağar, tozar elif elif diye/Deli gönül abdal olmuş, gezer elif elif diye.” parçasını bir musikî eşliğinde dinleyen iki kişiden birisi “elif”ten Allah’ı hatırlayıp, ilâhî aşkı düşünürken, öbürü zahirî mânâsına bakarak “elif”ten bir kadını hatırlar, mecâzî bir aşk düşünür.

Bir başka misâl: Yunus’un,

“Aşkın aldı benden beni / Bana eni gerek seni.
Ben yanarım dünü günü / Bana seni gerek seni."

Aşkın şarâbından içem / Mecnûn olup dağa düşem.
Sensin dünü gün endîşem / Bana seni gerek seni.”

şiiri, bugün hem ilâhî olarak, hem de türkü olarak söylenmektedir. Şimdi biri burada geçen “aşk”tan ilâhî aşkı düşünürken, diğeri zâhirî mânâsına bakarak mecâzî bir aşkı hatırlar.

İmam Gazalî Hazretleri ise (İhyâ, II/279-81) musikîyi, haram, mekruh ve mubah olmak üzere üç ana başlık altında inceleyerek şöyle der:

Dünya arzusu ve şehvet hisleri ile dolup taşan kimseler için yalnızca bu duyguları tahrik eden sesler haramdır.

Vakitlerinin çoğunu buna veren, meşguliyeti âdet haline getiren kimse için mekruhtur.

Allah sevgisi ile dolup taşan, duyduğu güzel ses kendisinde yalnızca güzel sıfatları tahrik eden kimse için müstehaptır.

İmam Gazalî daha sonra, musikîyi haram kılan şeyin kendisi değil, sonradan ârız olan bazı sebepler olduğunu ifade eder, bunu da şöyle tasnif eder:

"Şarkı söyleyen kadın olur, dinleyen de kadın sesinin şehvetini tahrik edeceğinden korkarsa dinlemek haramdır. Burada haram hükmü müzikten değil, kadının sesinden gelmektedir."

"Şarkı ve türkünün güftesi bozuk, İslâm inancına ve ahlâkına aykırı ise, bunu müzikli veya müziksiz söylemek ve dinlemek haramdır."

Gençliği icabı şehevî duyguların mahkûmu olan bir kimse aşırı derecede müziğe düşer, vaktinin çoğunu bu yolda geçirirse sefih olur.

İlave bilgi için tıklayınız:

- Çalgı aletleri kullanmak ve şarkı söylemek caiz mi?..

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yorumlar

alkame

Açıklamanız gerçekten mükemmel allah cc razı olsun.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
matorun

ALLAH RAZI OLSUN SİZLERDEN

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
KüBrA_a417

Peygamber SallALLAHu aleyhi ve sellem şöyle buyudu;
"Ümmetim arasında, zina yapmayı, ipekli elbiseler giymeyi, şarap içmeyi, çalgı aletlerini çalmayı helal sayan kimseler olacak"
(Buhari, Kitabu'l-Eşribe, babu ma cae fimen yestehıllu'l-hamr.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
sınavs

Bilgilendirdiğiniz için Allah sizden razı olsun.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
ilkayyyy

Abilerim Sağolun.Hizmette başımızdan eksik Olmayın İnşALLAH.
Selametle Abilerim.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
s rumeysa

allah razı olsun çok güzel aydınlatıyorsunuz

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
mikan

Gerçekten hazırlayanlardan ALLAH razı olsun efendimizin hadislerine binaen ahirzamanda bazıları her şeye haram diye diye zihinleri bulandırıyorlar ama sizler gibi insanlar oldukça korkumuz yok

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
ali feyyaz

ne güzel anlattınız hocam keşke herkez biraz dikkat etse

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
esergenel

ALLAH RAZI OLSUN. Ama yine de bi hadis kanıtı olsaydı daha iyi olurdu bence
SELAMLARIMLA

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
ummuseleme

çok teşekkür ederiz. ALLAH razı olsun

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
crazy

ALLAH RAZI OLSUN EMEKLERİNİZ İÇİN.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
asyadelik

demek ki sizi ruh yönünden nasıl etkilediğine göre helal ya da haram şeklini alabiliyor ozaman bizleri iyi yönde etkilerse (ALLAH ı hatırlatırsa özellikle)iyi, kötü yönde etkilerse kötü, teşekkürler dilerim yazanlardan...!

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
kamail

Kafamda bu konuda olan soru işaretini tamamen kaldırdınız.Allah sizden ve sizin gibi kendini hizmete verenlerden razı olsun.Sizin gibileri olduğu sürece inşallah cevaplanmayacak soru kalmayacak.kolay gelsin

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
ayfer yıldırım

Allah sizden razı olsun. inşallah bunu bütün müslüman olan kadın ve erkekler iyice anlamıştır.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Hakkulu

Güzel açıklamışsınız hocam bundan sonra ilahi-ezgi-şarkı dinlerken çok dikkatli olacağım Allaha emanet olun.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
zeybek52

Sitenizi Allah için gerçekten seviyorum. Emeği geçen herkesten Allah Razı olsun.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Editör (hasanfidan)

Dinimizin uygun gördüğü müzikleri söylemek caiz olduğu gibi bunlardan elde edilecek kazançta caizdir.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
cayeli

Sorulan bu soru baglamında benim sorumda olacak . Şöyleki: Rızkını edebi ile şarkı söyleyerek kazanan kesimler için ne söylemek istersiniz.veya bu kesime dini bir yaptırım var mıdır.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Muslim girl

Teshekkur ederim.

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
m.zbay

MÜKEMMEL

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
muvahhidun

.... İmam-ı Gazali "İhya" isimli meşhûr eserinde; müzik hakkında söylenen bütün ihtilâfları zikrettikten sonra, müziğin tek bir hükme bağlanamayacağını, durumuna göre "haram, mekrûh, mübah ve müstehab" olabileceğini kaydetmektedir. (İmam-ı Gazali-İhyau'ulûmi'd din-İst: 1975 C: 2, Sh: 675-75) ....

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
fatihgs591

mükemmel

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
{Mirza}

Rabbi Teala razi ve memnun olsun. Cok aydinlatici bilgiler verilmekte. Hem Fetvayi hemde Takvayi birlikte izah etmeniz taktire sayandir! Tüm hocalarimiza hürmetlerimiz iletirim...

Yorum yapmak için Giriş Yapın ya da Üye olun.
Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun