Cemaatle namaz farz mı sünnet mi?

Şafii mezhebinde cemaatle namazın hükmü farzı kifaye deniyor, lakin imamı Nevevi’ye göre müekked sünnet diye biliyorum? İmamı Nevevi Şafii mezhebinde en yüksek otoritedir ve o sünneti müekkede diyor diye biliyorum, İmam Nevevi’nin eserlerinden kaynak vererek cevaplar mısınız?

Değerli kardeşimiz,

Öncelikle ifade edelim ki, -cemaatle namaz kılmak ister far-ı kifaye olsun isterse sünnet olsun- cemaatle namaz kılmak farzdır demek doğru olmaz. Çünkü bu ifade sanki herkese farzmış gibi anlaşılır.

Oysa farz-ı kifaye, bir beldede cemaatle namaz hiç kılınmazsa herkes mesul olur, cemaatle kılınması yerine getirilince, diğerlerinden sorumluluk düşer anlamındadır.

Demek ki, farz-ı kifâye, herkese bireysel farz değildir. “Farzdır” denince, avam bunu farz-ı ayn gibi anlayabilir.

Özet hüküm şudur:

“Cemaatle namaz, erkekler için sünnet-i müekkededir; terk edilmesi sünnete aykırıdır.”

İlgili konuda İmam Nevevi’nin değerlendirmesi şöyledir:

“Arkadaşlarımız (Şafii uleması) cemaatle namaz kılma konusunda ihtilaf etmişlerdir. Ebul-Abbas, Ebu İshak gibi alimlere göre farz-ı kifayedir. Bazıları da bunun sünnet olduğu kanaatindedir. Bunların ayrı ayrı delilleri vardır. (bk. Nevevi, el-Mecmu’, 4/182)

Buhari, Müslim, Ebu Davud, Nesai gibi sahih hadislerde yer alan “Cemaatle kılınan namaz- sevap cihetiyle- tek başına kılınan namazdan 25-27 derece daha fazladır” manasındaki hadis rivayeti cemaatle namaz kılmanın sünnet olduğunu gösteren en büyük delildir. (bk. Nevevi, 4/183)

Sorudaki tashihe muhtaç olan ifade tarzı şöyledir:

“Eğer şayet biz (bazı arkadaşlarımızın dediği gibi) Cemaatle namaz kılmanın sünnet olduğunu kabul edersek, bu takdirde bunu sünnet-i müekkede olarak kabul edeceğiz, Nitekim İmam Gazali, İbn Sabbağ ve daha başkaları bu konuyu böyle açıklamışlardır.” (Nevevi, 4/185-186)

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet