Cariye ile efendi arasında mahremiyet yoksa, odasına girerken neden izin alması gerekir?

Soru Detayı

- Nur suresi 58. ayette "sağ ellerinizin malik olduğu, yani cariyeler üç vakitte izin istesinler" diyor; peki bu ayet Müminin suresi 6. ayetle çelişmiyor mu?

- Müminin suresi 6. ayette bir kişi eşleri ve cariyeleri ile cinsel ilişkide kınanmıyorsa, Nur suresi 58. ayette neden eşleri dışında cariyelerin kişiyi çıplak görmesine izin vermiyor; bu çelişki değil mi?

- Zaten cariye ile karı koca gibi hayat yaşıyor adam. Eğer cariyesiyle cinsel ilişkiye giriyorsa cariye ile bu üç vakitte de cinsel ilişkiye girebiliyorsa, bu izin saçma olmaz mı; eğer cariye kişinin mahremiyse bu yasak saçma olmaz mı?

- Dikkat ederseniz Nur suresi 58. ayet eşleri bu izinden hariç tutuluyor ki, bu eşleriyle her zaman cinsel ilişkiye girebiliyor. Eğer cariye onun mahremiyse cinsel ilişkiye girdiği cariye elbette izin almadan içeri girebilir. Bazıları bu ayete dayanarak nikahsız cariye ile cinsel ilişkiye girilemez, çünkü Nur suresi 58. ayet, eşleri dışında mahremiyet belirtiyorsa, o zaman cariye mahrem olamaz ki. Bu klasik tefsirlerde geçen cariye ile nikahsız ilişki kurulabilir cümlesiyle çelişir. Nur suresi 58. ayet bir kişiyi ancak eşleri çıplak görebilir, eğer cariye göremiyorsa, o zaman onun mahremi değildir ve cariye ile cinsel ilişkiye giremez. Bu da müminin suresi 6. ayetle çelişir.

- Açıklayabilir misiz?

Cevap

Değerli kardeşimiz,

Nur suresinin 58. ayetindeki hüküm genellikle karı-kocanın birlikte ve baş başa bulunduğu ve çoğu zaman avret yerlerinin açık olabileceği üç zaman dilimine aittir. 

- Bu ayette yer alan kölelerden maksadın, hem cariye hem köle olduğunu söyleyen alimler çoğunluktadır. Bu yoruma göre, içeri giren erkek köle olsa, fıkıh kitaplarında belirtilen erkeklerin belli avret yerlerini görmesi caiz değildir. Şayet giren erkek köle olup da kadın hanımefendi söz konusu ise, onun avret yerlerinin görülmemesi daha da önem arz eder. 

- Şayet içeri giren cariye ise, yine kadın hanımefendinin belli bazı yerlerini görmemesi gerekir.

- Bununla beraber, bazı alimlere göre, bu ayette meal olarak yer alan “sağ ellerinizin malik olduğu”ndan maksat, yalnız erkek kölelerdir. Ayette kölelere işaret eden “yeste’zin” fiili gibi, “ellezine” edatı da erkeklere mahsustur. Ayetin bu açık kullanım tercihi, bu görüşü desteklemektedir. 

Hatta bir rivayete göre, kölenin biri Hz. Ömer’i çağırmaya gitmiş ve onun o esnada açık olan avret yerini görmüştü. Hz. Ömer de bu vakitlerde kölelerin izinsiz girmemesi için dua etmişti ve bunun üzerine bu ayet nazil olmuştu. (bk. Taberi, Razi, İbn Kesir, İbn Aşur, ilgili ayetin tefsiri)

- Diğer bazı alimlere göre ise, bu ayette her ne kadar ifade tarzı erkeler için ise de buna -tağlib sanatına göre- cariyeler de dahildir. Bu takdirde, yine de kadınlarla beraber, erkek köleler de söz konusudur. Bu üç vakitte o günkü Arabistan âdetine göre insanlar evlerinde istirahat ediyor, karı-koca yataklarda yatıyor ve uyuyabiliyorlardı.

Dolayısıyla, erkek kölelerin kadın hanımefendilerinin avret yerlerini görmesi caiz olmadığı gibi, erkek efendilerinin de belli yerlerini görmeleri caiz değildir. Şayet içeri giren kadın ise, erkeğe bakması caiz olsa da kadın hanımefendinin bazı yerlerini görmesi caiz değildir. 

- Bazı alimlere göre, bu ayetteki emirler vücubu değil, mendubu ifade eder. Yani, burada belli bir terbiye metodu öğretiliyor. Ebeveynin yedi yaşındaki çocuklara namaz kıldırmalarına dair görevleri sünnet olduğu gibi, buradaki hususlar da sünnet türünden bir terbiyeye yöneliktir. (bk. Taberi, Razi, İbn Kesir, İbn Aşur, a.y)

- Çocukların da anne-babalarından görmemeleri gereken yerler vardır. Bunlar fıkıh kaynaklarında açıklanmıştır. Bizzat kendi çocuklarının görmemesi gereken yerlerin cariye (hanımefendi için) ve kölenin (hem efendi hem hanımefendi için) görmemeleri gereken avret yerleri vardır. Bunları önlemeye yönelik olarak bu üç vakitte izin şartı getirilmiştir. 

Demek ki, bu ayetin Müminun suresinin 6. ayetiyle bir çelişkisi söz konusu değildir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun