Bütün şeytanlar mı isyan etmiş?

Şeytanın birden fazla olduğunu biliyoruz. O halde bütün şeytanlar mı isyan etmiştir? Yani başlangıçta birden fazla mı şeytan vardı?
Ayrıca, şeytanın cehenneme gireceğini bile bile hareket etmesini anlayamıyorum.

Değerli kardeşimiz,

Kuran’da bir tane şeytanı gösteren “İblis” kelimesi, ardından da “şeytan” kelimesi de tekil olarak söz konusu edilmiştir. (Bakara: 34-36)

Hz. Adem ile ilgili konuda isyan eden ve Hz. Adem’e vesvese vermek suretiyle ağaçtan yemesini sağlayan şeytanın yalnız bir tane olduğu anlaşılmaktadır.

Demek ki, asıl adı İblis olan şeytan, Allah’ın “Âdem’e secde et!” emrine uymadığı, kendisinin daha üstün olduğunu ileri sürerek emre karşı geldiği için meleklerin vatanından (melekût âlemi) kovulup sürgün edilmiş; o da imtihan dünyasında Allah’ın kullarını, O’nun yolundan ve rızasından ayırmak için uğraşmayı kendine vazife edinmiştir (Araf 7/11-17)

Kehf suresinin 50. ayetinde “İblisin cin kabilesinden olduğu” anlatılırken de ifadenin hepsinde “Tekil” kelimeler kullanılmıştır. Bu da ilk şeytanın iblis olduğunu göstermektedir. İnsan neslinin ilk babası “Adem” olduğu gibi, şeytan neslinin ilk babası da “İblistir”.

Aynı ayette “şeytanın nesli”nden de söz edilmiştir. Bu da önceden bir tek olan şeytanın tenasül yoluyla çoğaldığını göstermektedir. (bk. Beğavi, ilgili ayetin tefsiri)

Şu halde, o zaman başka cinler olsa bile, Hz. Adem ile ilgili imtihanda gurur ve kibrinden isyan edip kafir olanın, cinlerin babası olan sadece İblis olduğu söylenebilir.

Şeytan, kendine uyan diğer cinleri ve insanları da kullanarak vazifesini yapmaya çalışmaktadır (Enam 6/112)

Ancak Allah’a iman eden, O’na dayanan ve güvenen müminlere şeytanın zarar veremeyeceği ve onlara hükmünün geçmeyeceği ilgili ayetlerde açıklanmıştır. (Nahl 16/98-100)

Cehenneme gireceğini bile bile isyan etmesi:

Şeytanın isyanı kibir ve gururdan kaynaklanmıştır. İnsanı kendisinden üstün görmeyi kendine yedirememiş ve ateşten yaratılmasını gerekçe göstererek isyan etmiştir. Bu kibir ve azgınlık, akıbetini (cehennem) düşünmekten onu alıkoymuştur.

Bir başka yorumla, kötülük yapmaya o kadar odaklanmıştır ki (fena fiş-şer), kendi sonunu düşünmeye fırsat bulamamaktadır.

Özetle; şeytanın atası İblis isyanı başlatan tektir, ancak daha sonra çoğalarak bir "şeytanlar ordusu" oluşturmuşlardır.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet