Yaratıcı olduğu iddia edilen karakterler, sıradan insani arzulara sahip?

Soru Detayı

Bir ateistin iddiası:
- Yaratıcı olduğu iddia edilen karakterler, sıradan insani arzulara sahip. Tüm bu “yaratıcılar”, kendilerini üreten insanların sıradan isteklerine sahip:
• düşman toplumları alt etmek ve onlardan öç almak,
• inananları itaatkar hale getirmek,
• değerli toprakları ele geçirmek,
• bazı ticari malları değerli hale getirmek,
• kadınları erkeklerin hizmetine sunmak, vs.
- Gerçek bir yaratıcının egoist, obsesif, seksist tavırlar içinde olmaması beklenmez mi?

Cevap

Değerli kardeşimiz,

Allah insanları imtihana tabi tutmuştur. İmtihana tabi tuttuğu insanları kendi isim ve sıfatlarına mazhar etmiştir.

Bununla insanlar Allah’ı daha yakından tanıyacak neden hoşlanmadığını, nelerden hoşlandığını, onun da razı olduğu şeylerin ve kızdığı şeylerin olduğunu daha iyi bilirler.

Bunun ilmi ifadesi “vahid-i kıyasi”dir. Yani Allah insanlarda kendi sıfatlarının bazı yansımalarını göstermek suretiyle, onların kendisini daha yakından tanımalarını sağlamıştır.  

Örneğin, insanlarda ilim, hikmet, merhamet gibi özelliklerin Allah’da da var olduğunu kolaylıkla öğrenebilirler.

Keza, canileri, hırsızları, yalancıları sevmemek duygusuyla, Allah’ın da bunları sevmediğini bilir ve ona göre bir hayat çizgisini takip eder.

Bununla beraber, insanlar Allah’ın sonsuz ve sınırsız olan mutlak sıfatlarını idrak edemez. Fakat sınırlı olan kendi sıfatlarıyla onları idrak edebilir.

Örneğin, sınırlı çaptaki ilmi, kudretiyle Allah’ın sonsuz ilim ve kudretini kavramaya çalışır. Bu konu için pek çok misal verilebilir. Ancak konunun anlaşıldığını düşünüyoruz.

Diğer taraftan, insana verilen ve “vahid-i kıyasî” denilen bu ölçülerle, hayalî bir zıddın görünümü tasavvur edilerek o zıdsız sıfatlar tanınır. Mesela, âcizliğimizle Allah’ın kudretini; cahilliğimizle Allah’ın ilmini; fena vasfımızla Allah’ın bekasını; muhtaçlık vasfımızla Allah’ın hiç bir şeye muhtaç olmadığını ifade eden Samed sıfatının varlığını anlayabiliriz.

Allah’ın isim ve sıfatları sonsuzdur. Kainat ve mahlukat bu sonsuz isimlere tam manası ile mikyas ve mahal olamazlar. Yani Allah’ın isim ve sıfatlarını, kainattaki tecellileri ile ölçüp biçemeyiz. Sadece bir fikir edinebiliriz. Bütün mahlukattaki tecelliler, Allah’ın sonsuz isimlerinin bir damlası, çok perdelerden geçmiş zayıf bir gölgesi mesabesindedir.

Bu konu üzerinde düşünürken, öncelikle, Allah’ın varlığının “vacip”, insan varlığının ise “mümkin” olduğu dikkatten uzak tutulmamalı. İnsan mahlûk olduğu gibi, sıfatları da mahlûktur. İnsan mümkin olduğu gibi, sıfatları da mümkindir. Ve nihayet bir mahlûk olan insanın Hâlık’ına benzemesi düşünülemeyeceği gibi, onun mahlûk sıfatlarının da meselâ, iradesinin, ilminin, kudretinin de Allah’ın ilim, kudret ve iradesine hiçbir cihetle benzemeyeceği unutulmamalıdır.

Bize takılan sıfatlar, ilâhî sıfatlara birer işaret... Bunlarla o vacip, sonsuz ve mutlak sıfatların varlıklarını bilebiliriz. Ama haritadaki noktalara benzeyen bu sıfatlarımızla, ilâhî kudret arasında hiçbir benzerlik olamayacağını da hatırdan çıkarmayız. Bunlar birer işarettirler, o kadar.

İlave bilgi için tıklayınız.

Allah’ın zatını, aklımızla anlayabilir miyiz?
Halık ve mahluk kıyaslanır mı?
Yüce Allah hakkında, neşe, sevinç, ferah, memnuniyet gibi isimler ...
Bazıları cihadın sadece savaştan ibaret olduğunu söylüyor...
Cihad ne demektir? Bazı kimselerin, cihadı "kutsal savaş" olarak ...
Din, cihad ve zorlama: İslam barış dini midir? "Ben, insanlar Allah ...
Kadının hakları nelerdir? İslamın kadınlara bir baskı ve kısıtlama ...
Tanrı egoist midir?

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun