Peygamberimizin elini öpen evliya kim?

Şöyle bir kıssa işittim: Bir defasında Şeyh Ahmed er-Rifâî, sevgili Peygamber Efendimiz’in ﷺ kabrini ziyaret ettiğinde, Peygamber Efendimiz ﷺ kabrinden mübarek elini uzatmış ve Şeyh Ahmed er-Rifâî de o mübarek eli öpmüştür.
Bu kıssa sahih midir? Ayrıca bu kıssayı uydurma sayarak reddeden eleştirmenlere nasıl cevap verilir?

Değerli kardeşimiz,

Evet, bu anlamda bir menkıbe nakledilir. Allah sevdiği kullarına bir ikram olarak bazı harika haller nasip edebilir. Peygamberlere mucizeler verildiği gibi, veli kullara da keramet verilebilir.

Seyyid Ahmed b. Alî el-Mekkî b. Yahyâ er-Rifâî (ö. 578/1182), Allah’ın veli kullarından keramet sahibi biridir.

Ahmed er-Rifâî’nin Hz. Hüseyin soyundan gelen bir seyyid olduğunda bütün kaynaklar birleşirler.

1160’ta bazı yakınları ve müridleriyle birlikte hacca gitti. Dönüşte Medine’yi ziyaret etti. Medine uzaktan görününce devesinden inip yürüyerek Ravza-i Mutahhara’ya girdi. Rifâî’nin bu ziyaret sırasında zuhur ettiği ileri sürülen bir kerametiyle ilgili menkıbe oldukça meşhurdur.

Rivayete göre, Hz. Peygamber (asm) Efendimizin kabri önüne gelince “es-Selâmü aleyke yâ ceddî!” diyerek selâm vermiş, orada bulunanlar Hz. Peygamber’in “Aleyke’s-selâm yâ veledî!” sözüyle selâma karşılık verdiğini duymuşlar; cezbeye gelen Rifâî diz çöküp, “Uzakta iken benim yerime varıp toprağını öpsün diye sana ruhumu gönderiyordum; şimdi bu devlet bedenime de nasip oldu; uzat elini de dudaklarımla öpeyim” manasına gelen meşhur şiirini okumuş; bunun üzerine Peygamberimizin kabrinden dışarıya nurani bir el uzanmış ve Rifâî bu eli öpmüş; aralarında Hayât b. Kays el-Harrânî ve Adi b. Müsâfir gibi zatların da bulunduğu büyük bir topluluk hadiseye şahit olmuşlardır.

Ahmed er-Rifâî’nin biyografisini yazan müellifler pek çok şahit ismi sayarak bu menkıbeyi mütevâtir bir haber şeklinde değerlendirirler.

Gyetü’t-taḥrîr müellifi Abdülazîz ed-Dîrînî, Hz. Peygamber’in selâma karşılık vermesinin ve kabrinden dışarıya nurani bir elin uzanmasının mümkün olduğu hakkında devrin kadısına ait bir fetvayı da zikreder.

Celâleddin es-Süyûtî bu haberi incelediği eş-Şerefü’l-muḥtem adlı risâlesinde hadisenin tevâtür derecesine ulaştığını söyler.

Rifâî şeyhlerinden Ebü’l-Hüdâ es-Sayyâdî de bu menkıbe hakkında kaleme aldığı el-Kenzü’l-muṭalsem fî meddi yedi’n-Nebî li-veledihi’l-ġavs̱ er-Rifâʿî adlı eserinde bu menkıbeye yer veren pek çok kitap ve müelliften iktibaslar yapmıştır.

Rifâî’ye saygısı ve bağlılığı olanların bu menkıbeyi mütevâtir haber olarak gösterme gayretlerine rağmen, bizzat Rifâî kendisi, prensip olarak keramete önem vermemiştir.

Kaynaklar:
Abdülkerîm b. Muhammed er-Râfiî, Sevâdü’l-ʿayneyn fî menâḳıbi’l-ġavs̱ Ebi’l-ʿAlemeyn, Kahire 1301, s. 3-26.
İzzeddin Ahmed es-Sayyâd, el-Maʿârifü’l-Muḥammediyye fi’l-veẓâʾifi’l-Aḥmediyye, İstanbul 1305, s. 2-68.
Abdülazîz b. Ahmed ed-Dîrînî, Kitâbü Ġāyeti’t-taḥrîr, Kahire 1315, s. 6-27.
Ahmed b. İbrâhim el-Fârûsî, en-Nefḥatü’l-miskiyye fi’s-sülâleti’r-Rifâʿiyyeti’z-zekiyye, İstanbul 1301, s. 6-12.
Şattanûfî, Behcetü’l-esrâr ve maʿdinü’l-envâr, Kahire 1330, s. 236.
Ali b. Hasan el-Vâsıtî, Ḫulâṣatü’l-iksîr, Kahire 1306, s. 5-19, 27-35, 65-72.
Abdurrahman Ebü’l-Ferec el-Vâsıtî, Ṭabaḳātü ḫırḳati’ṣ-ṣûfiyye, Kahire 1305, s. 3, 32-35.
Süyûtî, eş-Şerefü’l-muḥtem, Kahire 1307, s. 6.
Ebü’l-Hüdâ es-Sayyâdî, Ḳılâdetü’l-cevâhir, Beyrut 1301, s. 523.
a.mlf., Kitâbü’l-Kenzi’l-muṭalsem, İstanbul 1313.
Yûnus İbrâhim es-Sâmerrâî, Seyyid Aḥmed er-Rifâʿî ḥayâtühû ve âs̱âruh, Bağdad 1389/1970, s. 85-101.
Mustafa Tahralı, Ahmad al-Rifâ‘î, sa Vie, son oeuvre et Tariqa (doktora tezi, 1973), Sorbonne Nouvelle Paris III.
bk. TDV İslam Ansiklopedisi, Ahmed Rifai md.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet