Annemizin karnında yaratıldığımız gibi mi diriltileceğiz?

Yeniden diriliş nasıl olacaktır? Acbü’z-zeneb nedir? İnsan aynı bedeniyle mi diriltilecektir?
İnsan aynı bedeniyle mi diriltilecektir? Yeniden diriliş hakkında bilgi verir misiniz aczüb zeneb insanın bedeninde çürümeyen kemik hakkında da bilgi verir misiniz biz annemizin karnında yaratıldığımız gibi mi diriltileceğiz?

Cevap

Değerli kardeşimiz,

İnsan, öldükten sonra kıyamet günü Allah’ın kudretiyle yeniden diriltilecektir. Kur’an-ı Kerîm’de bu konu birçok ayette açıkça anlatılır. Allah Teâlâ, insanı ilk defa yoktan yaratanın, onu tekrar yaratmaya da elbette gücünün yeteceğini bildirir:

“O, yaratmayı başlatan, sonra onu tekrar edendir. Bu, O’nun için daha kolaydır.” (Rum, 30/27)

İnsanın yeniden diriltilmesi, Allah için ilk yaratılıştan daha kolay veya daha zor değildir. İnsanların bedenleri toprakta dağılsa, parçaları farklı yerlere yayılsa hatta tamamen yok olmuş gibi görünse bile Allah, onları tekrar yaratmaya kadirdir.

Acbü’z-zeneb nedir?

Hadislerde geçen “acbü’z-zeneb” (عَجْبُ الذَّنَب), insanın kuyruk sokumu bölgesindeki küçük bir parçaya verilen isimdir.

Peygamber Efendimiz (asm) şöyle buyurmuştur:

İnsanın bütün bedeni toprak tarafından yenilir. Ancak acbü’z-zeneb müstesnadır. İnsan ondan yaratılmıştır ve ondan tekrar yaratılacaktır.” (Buhârî, Tefsîr 39; Müslim, Fiten 141)

Bu hadis, kıyamet günü yeniden yaratılışta insan bedeninin başlangıç noktasına işaret etmektedir.

Âlimler acbü’z-zenebin ne olduğu konusunda farklı açıklamalar yapmışlardır. Bazıları bunun, İnsanın omurgasının en alt kısmındaki küçük bir parça olduğunu, bazıları ise insanın yaratılışının ilk temel unsuru veya özü anlamında kullanıldığını söylemiştir.

İnsan annesinin karnında yaratıldığı gibi mi diriltilecektir?

İnsan, yeniden dirilişte “anne rahmindeki yaratılış sürecinin aynısıyla” yaratılmayacaktır.

Anne karnındaki yaratılış, dünya hayatına geliş sürecidir, aşamalı bir oluşumdur.

Kur’an’da insanın anne karnındaki yaratılış safhaları anlatılır:

Andolsun, biz insanı süzülmüş bir çamurdan yarattık. Sonra onu nutfe hâlinde sağlam bir yere yerleştirdik. Sonra nutfeyi alaka, alakayı mudğa yaptık...” (Mü’minûn, 23/12-14)

Fakat ahiret hayatındaki diriliş farklıdır. Allah Teâlâ, insanı tekrar yaratırken anne-baba vasıtası veya uzun bir gelişim süreci olmaksızın yaratacaktır.

Nitekim Kur’an’da şöyle buyurulur:

İnsan, kendisinin başıboş bırakılacağını mı sanır? O, dökülen meniden bir nutfe değil miydi? Sonra alaka oldu da Allah onu yaratıp şekillendirdi. Ondan iki cins yarattı. Bunu yapan Allah, ölüleri diriltmeye kadir değil midir?” (Kıyamet, 75/36-40)

Diriltilecek beden, dünyadaki bedenin aynısı mı olacaktır?

İnsan ahirette “kendi bedeniyle diriltilecektir.” Çünkü hesap, ödül ve ceza insanın kendi bedeni ve ruhuyla ilgilidir.

Ancak bu beden, dünya bedeninin bütün özellikleriyle aynı olmayacaktır. Ahiret hayatına uygun yeni bir yaratılış olacaktır.

Haşir (yeniden diriliş) bir anda nasıl gerçekleşebilir?

Kur’an-ı Kerîm’de kıyametin ve yeniden dirilişin çok kısa bir zamanda gerçekleşeceği bildirilmektedir:

“O, sadece tek bir sayhadan (sesten) ibarettir; hemen onların hepsi huzurumuza getirilir.” (Yâsîn, 36/53)

“Kıyametin gerçekleşmesi ise göz açıp kapayıncaya kadar veya daha da kısa bir sürede olur.” (Nahl, 16/77)

Bu ayetler, kıyametin ve büyük dirilişin Allah’ın kudreti açısından uzun bir zamana ihtiyaç olmadan gerçekleşeceğini göstermektedir.

Ancak insan aklı, alıştığı düzen sebebiyle şöyle bir soru sorabilir:

“Dünyada bir şeyin meydana gelmesi için zaman, sebep ve aşamalar gerekiyor. Milyarlarca insanın tekrar dirilmesi nasıl bir anda olabilir?”

Bu sorunun cevabı, Allah’ın kudretini dünya şartlarıyla sınırlı düşünmemektir. Çünkü dünya hayatında işler çoğunlukla “hikmet gereği aşamalı” gerçekleşirken, ahiret hayatında Allah’ın “kudret ve rahmet tecellileri” ön plana çıkacaktır.

Yeniden dirilişte üç ayrı mesele vardır:

1. Ruhların bedenlere dönmesi.

2. Ölmüş bedenlerin yeniden hayat bulması.

3. Bedenlerin yeniden yaratılması.

1. Ruhların bedenlere dönmesine örnek

Bir ordunun askerlerini düşünelim. Askerler dinlenmek için farklı yerlere dağılmış olsunlar. Komutanın tek bir boru sesiyle hepsi hemen toplanıp düzenli şekilde hazır hâle gelirler.

Bir boru sesiyle binlerce insanın harekete geçmesi bize zor gelmez. Çünkü askerler emre hazırdır ve aralarındaki düzen kurulmuştur.

İşte haşir gününde ruhların bedenlere dönüşü de buna benzer. Allah’ın emrine boyun eğen ruhlar, dünyadaki ordulardan çok daha muntazam ve itaatkârdır.

Kur’an’da insanlardan alınan ilk misak da buna işaret eder: “Ben sizin Rabbiniz değil miyim?” Onlar da: “Evet, şahit olduk.” dediler. (A‘raf, 7/172)

Yani ruhlar, Allah’ın emrini tanıyan ve O’nun kudreti altında bulunan varlıklardır. Onları tekrar bedenleriyle buluşturmak Allah için zor değildir.

2. Ölü bedenlerin yeniden hayat bulmasına örnek

Büyük bir şehirde binlerce elektrik lambasının bulunduğunu düşünelim. Tek bir merkezden verilen enerjiyle bütün lambalar aynı anda yanabilir.

Bir lambanın yanması için ayrı ayrı gidip onu yakmak gerekmez. Çünkü hepsi tek bir sisteme bağlıdır.

İnsanın aklına şöyle bir soru gelebilir:

“Bir elektrik sistemi bile bu kadar büyük bir düzenle çalışabiliyorsa, bütün varlıkları yoktan yaratan Allah’ın emriyle milyarlarca insanın hayat bulması nasıl imkânsız olabilir?”

Elektrik gibi yaratılmış bir sistem bile böyle bir intizam gösterebiliyorsa, sınırsız kudret sahibi Allah’ın emriyle bütün insanların aynı anda diriltilmesi elbette mümkündür.

3. Bedenlerin yeniden yaratılmasına örnek

Her baharda gözümüzün önünde büyük bir diriliş gerçekleşir.

Kış boyunca kurumuş, cansız ve ölü gibi görünen ağaçlar bahar geldiğinde yeniden canlanır.

Trilyonlarca ağacın yaprakları, çiçekleri, meyveleri, toprak altında bekleyen tohumları çok kısa bir zamanda yeniden hayat bulur.

Bir ağacın bütün ayrıntılarıyla tekrar yaratılması, aslında küçük bir haşir örneğidir.

Özellikle küçük canlıların baharda yeniden ortaya çıkışı çok dikkat çekicidir. Mesela sinekler gibi çok küçük canlıların sayısız fertleri kısa zamanda yaratılır. Her birinin gözü, kanadı, organları son derece düzenli şekilde meydana gelir.

Milyonlarca küçük canlıyı her baharda yeniden yaratan Allah’ın, insan bedenlerini tekrar yaratması elbette bundan daha zor değildir.

Burada önemli olan nokta şudur:

Dünya, hikmet yurdudur; ahiret ise kudret ve mükâfat yurdudur. Dünyada Allah’ın birçok ismi tecelli eder: Hikmeti gereği işler sebeplerle gerçekleşir. Varlıklar zaman içinde aşama aşama meydana gelir.

Mesela bir insanın büyümesi yıllar sürer, bir ağacın yetişmesi zaman alır.

Fakat ahirette aynı ölçüler geçerli değildir. Allah dilediğini dilediği anda yaratmaya kadirdir.

Kur’an bunu şöyle ifade eder:

“O’nun işi, bir şeyi dilediğinde ona sadece ‘Ol!’ demektir; o da hemen oluverir.” (Yâsîn, 36/82)

Özetle, yeniden dirilişin bir anda gerçekleşmesi akla uzak değildir. Çünkü, Ruhları bedenlere döndüren Allah’tır. Ölü toprağa hayat veren Allah’tır. Her baharda sayısız bitkileri ve hayvanları yeniden yaratan Allah’tır.

Bizim “zaman”, “sebep” ve “aşama” dediğimiz şeyler Allah’ın kudretini sınırlayan şeyler değildir. Bunlar sadece bizim içinde bulunduğumuz dünya düzeninin özellikleridir.

Bu sebeple Kur’an’ın bildirdiği gibi, “haşir Allah’ın emriyle göz açıp kapayıncaya kadar gerçekleşebilir.” (bk. Nursi, 10. Söz ve Zeyilleri)

İlave bilgi için tıklayınız:

Âhiret hayatının devreleri nelerdir?

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet