Hastalık olmasaydı daha iyi kul olur muydum?

Hastalıklar olmasaydı belki daha iyi bir kul olurdum. Eğer Allah beni hastalıklarla imtihan etmeseydi belki daha iyi bir insan, daha iyi bir kul olurdum. Bu mümkün müydü?

Değerli kardeşimiz,

Bu düşünce insanın aklına gelebilir; insan alternatif hayat senaryolarını bilemez, ama Allah’ın takdirinin en uygun olduğu kesindir. Çünkü bizler bu dünyaya imtihan için gönderildik ve herkes farklı şekillerde imtihan edilmektedir.

Dünya bir imtihan yeridir. Peygamberler dâhil herkes hayatı boyunca imtihana tabidir. Nitekim Kuran’da bu hakikat şöyle ifade edilir:

“Hanginizin daha güzel amel yapacağını denemek için ölümü ve hayatı yaratan O’dur.” (Mülk, 2)

Bu imtihanın şekli herkeste farklıdır: Kimi hastalıkla, kimi musibetlerle, kimi mal ve zenginlikle, kimi makam, şöhret veya ilişkilerle imtihan edilir. Allah, bu durumu açıkça bildirir:

“Sizi bir imtihan olarak hayırla da şerle de deneriz.” (Enbiya, 35)

Hastalığın hikmeti

Hastalık da bu imtihan çeşitlerinden biridir. İnsan sabreder ve Allah’ın razı olacağı şekilde davranırsa, manen olgunlaşır, sabır ve teslimiyet kazanır, günahlarına kefaret olur, Allah’a daha çok yönelir.

Bazen insan sağlıklıyken gaflete düşer; fakat hastalık onu uyandırır. Bu yönüyle hastalık, zahiren zor olsa da sonuç itibarıyla hayra vesile olabilir.

İmtihan ve tövbe kapısı

İmtihan hayat boyu devam eder. İnsan bazen hata edebilir, imtihanı iyi veremeyebilir. Ancak Allah’ın rahmeti gereği tövbe kapısı daima açıktır.

Ayetlerde bu büyük müjde şöyle verilir:

“De ki: Ey kendilerine zulmeden kullarım! Allah’ın rahmetinden ümit kesmeyin. Çünkü Allah bütün günahları bağışlar.” (Zümer, 53)

“Kim bir kötülük yapar veya nefsine zulmeder de sonra Allah’tan bağışlanma dilerse, Allah’ı çok bağışlayıcı ve merhamet edici bulur.” (Nisâ, 110)

“Allah, tövbelerinizi kabul etmek ister…” (Nisâ, 27)

Bu yüzden asıl yapılması gereken, “Hastalık olmasaydı ne olurdu?” diye düşünmek değil, “Bu yaşadıklarımdan ne ders çıkardım?” diye bakmaktır. Çünkü geçmişteki ihtimalleri kimse bilemez.

Ama şunu kesin olarak biliyoruz: Sabır, tövbe ve yöneliş varsa, insan bulunduğu durumdan daha iyi bir kul olabilir.

Diğer taraftan, insan sadece hastalıkta değil, her imtihan türünde benzer bir düşünceye kapılabilir: Fakir olan “Keşke zengin olsaydım…”, zengin olan “Bu mal başıma bela oldu…”, bekar olan “Evlenseydim…”, evli olan: “Keşke bekâr kalsaydım…” diyebilir. Yani mesele, imtihan değişse de insanın “keşke” deme eğilimi değişmez.

Bu düşünce neden gelir?

İnsan, görmediği şeyi kolay zanneder, elindekinin yükünü hisseder, başkasının imtihanını hafif sanır. Ama gerçekte herkesin imtihanı kendine göredir ve dengelidir.

Unutmamak gerekir ki, “Allah, hiç kimseye gücünün yeteceğinden fazlasını yüklemez.” (Bakara, 286)

“Başka imtihan daha kolay olurdu” düşüncesi doğru mu?

Hayır, bu çoğu zaman bir yanılsamadır. Çünkü, sen hastalıkta zorlanırsın, başkası zenginlikte kaybeder. Sen yalnızlıkta üzülürsün, başkası kalabalıkta boğulur.

Ayet buna çok net işaret eder: “Hoşunuza gitmeyen bir şey sizin için hayırlı olabilir…” (Bakara, 216)

Demek ki, Allah bazen kulunu hastalıkla korur; eğer sağlıklı kalsaydı daha büyük hatalara düşebilirdi.

Bu düşünce günah mı?

Aklından geçmesi günah değildir. Bu insanî bir histir. İsyana dönüşmesi problemlidir.

Zorlandığını kabul etmek, Allah’a güvenmeye devam etmek, sabır ve rıza göstermeye çalışmak ibadettir, böylece hastalık, sabırla karşılanırsa sevap ve arınma vesilesi olur.

Müslümana yakışan, “Benim imtihanım bana özel ve en uygun olandır.” diye düşünmektir. Çünkü Allah seni senden daha iyi bilir, hangi imtihanın seni olgunlaştıracağını bilir, hangi yükü taşıyabileceğini bilir.

İnsan, içinde bulunduğu imtihanın zorluğunu hisseder; fakat Allah o imtihanı verirken kulun gücünü ve sonucunu birlikte bilir. Bu yüzden verilen imtihan, rastgele değil, tam isabetle seçilmiş bir terbiyedir.

Demek ki, herkes kendi imtihanında “keşke” diyebilir, ama başka imtihan daha kolay değildir. Asıl mesele imtihanın türü değil, verilen tepkidir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet