Yusuf neden ucuza satıldı ve kaç kadın elini kesti?

Hz. Yusuf'un güzelliği çok meşhur malumunuz. Kadınların parmaklarını kesecek kadar.
a) O mecliste bulunan bütün kadınlar mı ellerini kesiyor yoksa birkaçı mı? Net bilgi var mı acaba?
b) Bu kadar güzel bir insanı, kuyudan çıkaran kervandakilerin sonradan onu ucuza satıyor olmaları nasıl anlaşılmalıdır? O güzellikte birisi daha pahalıya köle olarak satılmalı değil miydi? Teşekkür ederim.

Değerli kardeşimiz,

a) Kaç kadın elini kesti?

Bu olay, Yusuf Suresi 31. ayette geçer: “Kadınlar onu görünce büyülediler ve ellerini kestiler…”

Ayette kadınların sayısı verilmez. “Kadınlar (nisve)” ifadesi çoğuldur, ama kesin sayı içermez.

Zaten önemli olan kadınların sayısı değil, hissettikleri dehşettir.

Bununla beraber, ayetin ifadesindeki çoğul kalıbı mecliste bulunan hepsinin etkilendiğine ve ellerini kestiklerine bir işaret sayılabilir. (Krş. Razi, İbn Aşur, Meraği, ilgili ayetin tefsiri)

b) Hz. Yusuf neden ucuza satıldı?

Bu mesele “Yusuf Suresi 20. ayette geçer:

“Onu az bir fiyata, birkaç dirheme sattılar; çünkü ona karşı isteksizdiler (zahid idiler).”

Buradaki kritik nokta, ayetin sonunda gelen, “Ona karşı isteksizdiler / değer vermiyorlardı” ifadesidir.

Peki neden ucuza?

Tefsirlerde birkaç görüş var:

1. Kervandakiler ucuza sattı

Kuyudan çıkaranlar onu mal gibi değil, riskli bir yük gibi gördüler. Çünkü sahibi çıkabilir korkusu, kaçırılmış olma ihtimali vardı. Bu yüzden hızlıca elden çıkarmak istediler. Yani mesele, değerini bilmeme ve başına iş açılmasın düşüncesidir.

2. Kardeşleri sattı

Kardeşleri, onu tamamen uzaklaştırmak istiyordu. Bu yüzden fiyat önemli değildi. Zira maksatları, onu babalarından uzaklaştırmak olduğundan bir an önce kendisini o bölgenin dışına çıkarmak, parasından değil, kendisinden bizzat faydalanmak istediler.

Bu sebeple Yusuf’u köleleri olarak ilan edip onu da bunu tasdik etmeye zorladılar. Onun için burada Yusuf’un güzelliği ile ona biçilen fiyatı arasında bir karşılaştırma söz konusu değildir. (krş. Maverdi, Razi, Beyzavi, Kurtubi, ilgili ayetin tefsiri)

.“Zühd” ifadesinin anlamı

Ayetteki “zahid idiler” yani değer vermediler, ondan kurtulmak istediler cümlesi konunun özeti mahiyetindedir. Satan kim olursa olsun, fiyatın düşük olması, güzelliğe rağmen değersizlik değil; isteksizliktir.

Demek ki, “Bu kadar güzel biri neden pahalı satılmadı?” sorusunun asıl cevabı şudur:

Çünkü olay bir pazar değerlendirmesi değil, bir “elden çıkarma ve kurtulma” durumudur. Yani “Güzellik ve yüksek fiyat” mantığı burada işlemez, “Riskli kişi ve çabuk sat, ucuz da olsa kurtul” mantığı işler.

Özetle:

Kadınlar konusunda net sayı yok, kuvvetli yoruma göre, hepsi ellerini kesti.

Ucuza satılma olayı ise, güzelliğe rağmen değil, ondan kurtulmak istedikleri için ucuza satılmıştır.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet