Teheccüt namazını kılanın yüzü, güzel ve nurlu mu olur?

- Teheccüt namazını kılanın yüzü, güzel ve nurlu olur sözü hadis midir?

Değerli kardeşimiz,

Câbir b. Abdullah’tan (r.a.) rivayet edildiğine göre Resulullah (asm) şöyle buyurmuştur:

“Kim gece çok namaz kılarsa gündüz onun yüzü güzel ve nurlu olur.”(1)

Ancak bu rivayet Peygamber Efendimiz'den (asm) sahih olarak sabit değildir. Sündî de açıklamasının sonunda açıkça, hadis hâfızlarının bu rivayetin bu lafızla sabit olmadığını söylediklerini belirtmektedir.

Rivayetin problemli olmasının sebebi ise oldukça dikkat çekicidir.

el-Hâkim’in naklettiği açıklamaya göre Sabit b. Musa, Şerik b. Abdullah’ın hadis meclisine gelmiştir. Şerik bir hadisin senedini okuyup henüz metnine geçmemiştir. Bu sırada Sabit’in yüzünde ibadet ve takvanın nuru görülünce Şerik ona bakarak: “Gece çok namaz kılanın gündüz yüzü güzel ve nurlu olur.” demiştir.

Şerik bu sözü, Sabit’in hâline bakarak söylemiştir; hadisin metni olarak söylememiştir. Fakat Sabit, bu cümleyi biraz önce okunan senedin metni zannetmiş ve böylece rivayet hadis şeklinde nakledilmiştir.

Beyhakî’nin naklettiği İbn Nümeyr’in değerlendirmesi de bunu doğrulamaktadır. İbn Nümeyr, Sabit b. Musa’nın faziletli, salih, ibadet ehli ve hadis ilmiyle tanınan bir kimse olduğunu; fakat bu rivayetin “Sabit’in bir hatası (galatı)” olduğunu söylemiştir. Yani burada Sabit’in yalancılıkla itham edilmesi değil, hadis rivayetinde meydana gelen bir yanılma söz konusudur.

Bu sebeple hadis imamlarının çoğu rivayeti sahih kabul etmemiş, hatta kasıtlı bir uydurma olmamakla birlikte, hata yoluyla ortaya çıkmış bir rivayet olarak değerlendirmiştir. Kudai ise bu konuda farklı bir görüş ortaya koyarak rivayetin sabit olabileceğine ve bu sözün Hz. Peygamber (asm) Efendimiz'in sözü olduğuna meyletmiştir.(2)

Peki manası yanlış mı?

Hayır. Sindî, rivayetin hadis olarak sabit olmadığını, fakat ifade ettiği manasının doğru olduğunu belirtmektedir.

Buradaki “yüz güzelliği”ni yalnızca fizikî güzellik olarak düşünmemek gerekir. Gece namazına devam eden kimsenin ibadetinin, huşusunun ve Allah’a yönelişinin yüzüne nur, vakar ve manevi bir güzellik olarak yansıması kastedilebilir.

Sindî bunu Fetih suresindeki: “Onları yüzlerindeki secde izinden tanırsın.” (Fetih, 48/29) ayetiyle de ilişkilendirmektedir.

Hasan-ı Basri Hazretlerine “Teheccüd namazı kılan kimselerin bütün insanlardan daha güzel yüzlü olmalarının” hikmetini sormuşlar. O da şöyle cevap vermiştir:

“Çünkü onlar (gece teheccüde kalkarken) Rahman ile baş başa kaldılar, o da onlara nurundan bir nurlu elbise giydirdi (elbise gibi onlardan ayrılmaz bir nur verdi, yüzlerinin güzelliği ondandır).”(3)

Sonuç olarak:

Bu söz hadis olarak sabitliği kesin değildir. Ancak gece ibadetinin insanın hâline ve yüzüne manevi bir güzellik ve nur olarak yansıması mümkündür.

Kaynaklar:

1) İbn Mace, İkametüssalah, 174.
2) Sindi, Şerhu İbn Mace, ilgili hadisin şerhi; Ukaylî, ed-Duafâü’l-Kebîr, 1/176; İbn Adî, el-Kâmil fi’d-Duafâ, 2/99; İbn Hibbân, el-Mecrûhîn, 1/239.
3) bk. İbn Ebi’d-Dünya, et-Teheccüd.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet