Kötüye kullanacağı bilinen kişiye bir şey satmak günah mı?

Soru Detayı

Büyük İslam ilmihalinde Ömer Nasuhi Bilmen şöyle yazıyor:

"Satın alacağı silahı kötülükte kullanacağı anlaşılan bir kimseye bunları satmamalıdır. Bu satış tenzihen mekruhtur."

Bu günaha ortak olmak anlamına gelmez mi yani bile bile birine silah vermek onun günahına ortak etmez mi neden tenzihi mekruh olur yazıyor?

Cevap

Değerli kardeşimiz,

- İslam’da genel prensip şudur: Bilerek bir günahın işlenmesine vesile olmak haramdır.

Diğer bir ifadeyle: “Mal sahibi, müşterinin satın alacağı şeyle günah işleyeceğini bildiği takdirde ona o malı satması haramdır.” (bk. İbn Hacer, el-Fetava’a-kübra, 2/270)

“Günahta ve (Allah’ın koyduğu) sınırları aşmakta birbirinize yardım etmeyin.” (Maide, 5/2)

mealindeki ayette bu gerçeğin altı çizilmiştir.

Bu prensibi göz önünde bulunduran alimler, konuyla ilgili şu örnekleri vermişlerdir:

a) Şarap yapacağı bilinen bir adama üzüm satmak haramdır.

b) Müslümanlar arasında fitne çıkarmak için kullanacağı bilinen bir adama silah satmak haramdır.

c) Onunla içki içeceği bilinen bir adama kadeh satmak haramdır.

d) Yol kesicilikte kullanacağı bilinen bir adama bıçak ve benzeri silahları satmak haramdır.

e) İbn Hacer el-Heytemi’nin konuyla ilgili bazı fetvaları şöyledir:

- Onu putuna sürüp kokusunu güzelleştireceği bilinen bir kâfire misk satmak haramdır.

- Normal kesim dışında bir metotla öldüreceği bilinen bir harbiye (gayri müslime) bir hayvan satmak haramdır. (bk. el-Fetava, 2/270)

f) Helalı haram kılan sebeplerden biri de kötü niyet, kötü amaçtır. Bu sebepledir ki, fitne zamanlarında silah satmak haramdır. Kâfirlere silah satmak haramdır. Gayr-ı meşru bir şekilde kullanacağı bilinen bir adama silah satmak haramdır. (bk. el-Mevsuatu’l-Fıkhıyetu’l-Kuveytiye, 1/107) 

- Ancak Hanefi mezhebine göre, “Alışveriş anında mevcut olan şekil esastır.”

Buna göre, şarap yapacağı bilinen bir kimseye üzüm satmak caizdir. Çünkü, satış akdi esnasında alım-satım konusu olan üzüm helaldir. Daha sonra değiştirilip şaraba dönüştürülmesi, mevcut üzümün helal konumuna etki etmez.

Keza, fitne zamanlarında işle ilgili kimselere silah satmak da caizdir. Çünkü, günah ve masiyet olan, silahın kendisi değil, onu gayrimeşru şekilde kullanılmasıdır.

Ancak, söz konusu üzümün satışı kerahetsiz caiz olmakla beraber, bu şekildeki silah satışı ise mekruhtur. Çünkü üzümün mevcut şekli değiştirildikten sonra günaha dönüşür; silah ise değiştirilmeden mevcut şekliyle günahta kullanılır. (bk. V. Zuhayli, el-Fıkhu’l-İslami, 3/580-581)

Demek ki sorudaki beyanlar buna uygundur.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yazar:
Sorularla İslamiyet
Kategori:
434 kez okundu
Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun