Dünya hayatı ve ahiret dengesi nasıl kurulmalı?

Bu dünyada aldığımız her nefesin ahirette hesabı verilecekmiş. Ayrıca giydiğimiz kıyafetler ve sahip olduğumuz eşyaların hesabı verilecekmiş. Bunu öğrenince dünyevi şeylerden uzaklaşma isteği geliyor. Mesela kocamla film izlemek oyun oynamak bir hobi ile uğraşmak gezmeye gitmek arkadaşlarla buluşmak alışveriş yapmak tüm bunlardan uzaklaşmalıyım isteği geliyor. Bu durumda hem dünya hem ahiret dengesini nasıl kurmam gerektiğini bilemiyorum. Ne yapıp ne yapmamam gerektiğini bilmiyorum. Müslüman bir gününü nasıl geçirmeli? Bana detaylıca cevap verebilirseniz çok sevinirim.

Değerli kardeşimiz,

Öncelikle ahiret hassasiyetinizin kıymetli olduğunu belirtmek isteriz. Bir müminin, yaptığı her işin hesabını vereceğini düşünmesi güzel ve takdire şayan bir duygudur. Ancak bu hassasiyet, zamanla insanı Allah'ın helal kıldığı dünya nimetlerinden tamamen uzaklaştıracak bir noktaya dönüşmemelidir. Çünkü İslam, dünya ile ahiret arasında dengeli bir hayat yaşamayı tavsiye eder. Mümin, hem ahireti için çalışır hem de Allah'ın kendisine helal kıldığı dünya nimetlerinden meşru ölçüler içinde istifade eder.

Bu çerçevede şu hususları hatırlamak faydalı olacaktır:

1. Dünyayı kesben değil, kalben terk etmek gerekir

Kur'an-ı Kerim'e ve Hz. Peygamber (asm) efendimizin hayatına bakıldığında görülen gerçek şudur: İslam, dünyanın kendisini değil, dünyanın insanın kalbini ele geçirmesini problem olarak görür.

Nitekim Cenab-ı Hak şöyle buyurur:

"Allah'ın sana verdiği şeylerle ahiret yurdunu iste; dünyadan da nasibini unutma." (Kasas, 28/77)

Bu ayette iki önemli emir vardır: Ahireti hedef edinmek ve dünyadaki meşru nasibi de unutmamak.

Eğer İslam dünyadan tamamen uzaklaşmayı isteseydi; evlenmek, ticaret yapmak, çalışmak, çocuk sahibi olmak, misafir ağırlamak, güzel elbise giymek ve yolculuk etmek gibi birçok sünnet bulunmazdı.

Hz. Peygamber (asm) de şöyle buyurmuştur:

"Gerçek zenginlik mal çokluğu değil, gönül zenginliğidir." (Buhârî, Rikāk, 15; Müslim, Zekât, 120)

Demek ki asıl mesele mala sahip olmak değil, malın kalbe sahip olmasıdır.

2. Hesap vermek, her şeyin yasak olduğu anlamına gelmez

Ahirette hesabının sorulacak olması, bir nimetin haram olduğu anlamına gelmez. Hesap daha çok şu sorular üzerinedir:

* Bu nimeti helal yoldan mı kazandın?

* İsraf ettin mi?

* Başkasının hakkını yedin mi?

* Allah'ı unutturacak kadar dünyaya bağlandın mı?

* Sana verilen nimetlere şükrettin mi?

Mesela bir insanın evi vardır. Allah ona, "Bu evi nasıl kazandın?" diye sorabilir. Bu, ev sahibi olmanın kötü olduğu anlamına gelmez.

Aynı şekilde bir insanın arabası vardır. Soru, "Neden araban vardı?" değil; "Onu nasıl kullandın?" olacaktır.

3. Dünyaya gönderiliş amacını unutmamak gerekir

İnsan, dünyaya öncelikle Allah'a kulluk etmek için gönderilmiştir. Ancak kulluk sadece namaz ve oruçtan ibaret değildir. Helal dairede yaşamak, ailesine vakit ayırmak, çalışmak, dinlenmek ve meşru şekilde eğlenmek de kulluk hayatının bir parçasıdır.

Bunu bir öğrencinin okul hayatına benzetebiliriz. Öğrencinin okula gitmesindeki asıl amaç eğitim almaktır. Fakat derslerini takip ettiği ve okulun kurallarına uyduğu sürece yemek yemesi, arkadaşlarıyla sohbet etmesi, teneffüste dinlenmesi veya spor yapması eğitimine zarar vermez; aksine ona güç ve motivasyon kazandırabilir.

Dünya nimetlerinden faydalanmak da böyledir. Burada temel ölçü, bunların meşru daire içinde olması ve insanı asıl görevinden uzaklaştırmamasıdır.

Mesela eşinizle uygun içerikli bir film izlemek, birlikte oyun oynamak, yürüyüşe çıkmak, seyahat etmek veya arkadaşlarınızla görüşmek tek başına günah değildir. Eğer bunlar haram içermiyor, ibadetleri aksatmıyor, bağımlılığa dönüşmüyor ve aile bağlarını güçlendiriyorsa dinen sakıncalı değildir. Bilakis güzel niyetle yapıldığında sevap kazanmaya da vesile olabilir.

Aynı şekilde temiz ve güzel giyinmek de sünnettir. Sorun güzel giyinmekte değil; kibir, gösteriş, israf ve başkalarını küçümsemekte başlar.

4. Peygamber Efendimizin (asm) hayatı en güzel örnektir

Bazı sahâbîler daha çok ibadet etmek amacıyla evlenmemeyi, sürekli oruç tutmayı veya bütün gece ibadet etmeyi düşünmüşlerdi. Bunun üzerine Resulullah (asm) şöyle buyurdu:

"Ben bazen oruç tutarım, bazen tutmam. Gece namazı da kılarım, uyurum da. Kadınlarla da evlenirim. Kim benim sünnetimden yüz çevirirse benden değildir." (Buhârî, Nikâh, 1; Müslim, Nikâh, 5)

Bu hadis, İslam'ın aşırılığı değil dengeyi esas aldığını göstermektedir. Hz. Peygamber (asm) ibadet hayatında örnek olduğu gibi, ailesiyle ilgilenmiş, eşleriyle sohbet etmiş, misafir ağırlamış, yolculuk yapmış, spor yapılmasını teşvik etmiş ve meşru sevinçlere de ortak olmuştur.

5. Bir müminin her an ibadet etmesi gerekmez mi?

İbadet sadece namaz, oruç ve Kur'an okumaktan ibaret değildir. Kişi farzlarını yerine getirip haramlardan sakındığı sürece, Allah'ın rızasını gözeterek yaptığı birçok günlük iş de ibadet hükmüne geçebilir.

Eşiyle güzel vakit geçirmek, çocuklarıyla ilgilenmek, anne-babasını ziyaret etmek, helal rızık için çalışmak, dinlenmek, yürüyüş yapmak, tabiatı seyrederek Allah'ın sanatını tefekkür etmek ve dostlarıyla faydalı sohbetlerde bulunmak da güzel niyetle yapıldığında ibadet sevabı kazandırabilir.

6. İslam korku ile ümit arasında yaşamayı öğretir

Mümin ne sadece korkuyla yaşar ne de sadece ümitle...

Sadece korku hâkim olursa insan, sürekli "Acaba günah mı işliyorum?" endişesiyle yaşar ve hayatı kendisine dar eder.

Sadece ümit hâkim olursa da gevşeklik başlayabilir.

Bu sebeple mümin, hem Allah'ın rahmetini ümit eder hem de sorumluluklarını ciddiye alır.

7. Müslüman bir gününü nasıl yaşayabilir?

Bu konuda herkes için geçerli tek bir program yoktur. Ancak dengeli bir gün şu şekilde olabilir:

* Sabah namazını kılmak ve bir miktar Kur'an veya faydalı dinî eser okumak.

* Günlük işini, eğitimini veya helal rızık için çalışmasını yapmak.

* Beş vakit namazı vaktinde eda etmeye gayret etmek.

* Gün içinde dürüstlüğe, kul hakkına ve güzel ahlaka dikkat etmek.

* Ailesiyle kaliteli vakit geçirmek.

* Bir miktar dinlenmek veya faydalı bir hobiyle meşgul olmak.

* Eşiyle sohbet etmek, birlikte yürüyüş yapmak, uygun içerikli bir film izlemek veya oyun oynamak.

* Gerektiğinde akraba ve arkadaşlarını ziyaret etmek.

* Günün sonunda kısa bir muhasebe yapmak: "Bugün hangi nimete şükrettim? Birini kırdım mı? Yarın neyi daha güzel yapabilirim?"

Sonuç

Şunu hiçbir zaman unutmayalım:

Bir davranış sizi Allah'tan uzaklaştırmıyor, farz ibadetlerinizi aksatmıyor, harama sürüklemiyor ve kalbinizi dünyaya esir etmiyorsa; sırf dünya nimeti olduğu için onu terk etmeniz gerekmez.

Müminin hedefi dünyayı tamamen terk etmek değil; dünyayı ahiretin tarlası hâline getirmektir. Dünya nimetlerini Allah'ın rızası doğrultusunda değerlendirmek, onlara bağımlı olmadan şükrederek yaşamak ve kalbi ahirete bağlı tutmak, Kur'an ve sünnetin öğrettiği denge budur.

Böyle yaşayan kimse hem dünya huzurunu hem de Allah'ın izniyle ahiret saadetini elde etme yolunda yürümüş olur.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet