Mesajla gelen selamı almak farz mı?

Selamı almak farzdır, sosyal medyadan binlerce kişiye aynı anda bir selam verilse hepsinin alması gerekir mi, sadece biri alsa yeterli olur mu? Bunların hepsine tek tek yazı veya ses olarak gittiğini düşündüğümüzde hepsinin ayrı ayrı alması gerekir mi?

Değerli kardeşimiz,

Selamı vermek sünnet, selamı almak ise farzdır. Mesaj yoluyla gönderilen selamı cevaplamak da gerekir; çünkü selamın yazılı olarak iletilmesi de selam hükmündedir.

Bir kimseye özel olarak “Selamün aleyküm” şeklinde veya bu anlama gelecek kısaltmalarla selam ile mesaj gönderildiğinde, selamı sözlü veya yazılı olarak cevaplaması yeterlidir. Sadece sözlü olması yeterli ise de, karşı tarafın cevabı görebilmesi için yazılı olarak da göndermek daha uygun olur.

Selam bir topluluğa yöneltilmişse, topluluktan bir kişinin cevap vermesiyle diğerlerinin sorumluluğu düşer. Ancak selam her kişiye ayrı ayrı gönderilmişse, her birinin ayrı ayrı cevap vermesi gerekir.

1. Selamı almak farz mıdır?

Evet, selam vermek sünnettir, selamı almak ise farzdır.

- Bir kişiye özel selam verilirse: Selamı alan kişinin cevap vermesi farz-ı ayn kabul edilir.

- Bir topluluğa selam verilirse: Topluluktan bir kişinin cevap vermesiyle diğerlerinden sorumluluk düşer; bu, farz-ı kifayedir. Topluluktan hiç kimse cevap vermezse hepsi sorumlu olur.

2. Sosyal medyada binlerce kişiye aynı anda selam verilirse ne olur?

Burada önemli olan, selamın nasıl yöneltildiğidir.

Örnek 1: Bir gruba veya herkese açık paylaşımda selam verilmesi

Bir kişi sosyal medyada gruplara “selamün aleyküm” yazarsa veya derse, selam bir topluluğa yöneltilmiş olur. Bu durumda topluluğa selam verme hükmü esas alınarak, bir kişinin cevap vermesi yeterli olur.

Örnek 2: Binlerce kişiye tek tek özel mesaj gönderilmesi

Bir kişi aynı selam mesajını binlerce kişiye ayrı ayrı özel mesaj olarak gönderirse, burada her bir kişiye ayrı ayrı selam yöneltilmiş olması söz konusudur. Bu nedenle her bir muhatabın ayrı bir yükümlülüğü bulunur ve her birinin selamı alması gerekir.

Bununla birlikte, aynı mesajın otomatik olarak veya toplu gönderim yoluyla iletilmesi gibi modern durumlarda, bunların hükmü mesajın mahiyetine ve selamın bireysel mi yoksa toplu mu kabul edildiğine göre değerlendirilebilir.

3. Sesli mesaj veya video ile selam verilirse?

Selam bir video, ses kaydı veya toplu mesaj aracılığıyla iletilmişse de aynı ayrım önemlidir. Mesajın binlerce kişiye ulaşması tek başına herkese ayrı ayrı selam verildiğini kesin olarak göstermez; içeriğin kime ve nasıl hitap ettiği belirleyicidir ve buna göre hüküm verilir.

Ununla beraber, tek olarak bize gelmese bile bütün selamları en azından içimizden almak bir farz sevabı kazanmamıza vesile olacaktır.

Kısaca:

Herkese açık bir paylaşımda verilen genel selamda bir kişinin cevap vermesi yeterli olabilir. Her bir kişiye özel olarak yöneltilen selamda ise her muhatabın ayrı ayrı cevap vermesi gerekir.

Bununla birlikte, dijital iletişimde bu ayrımın uygulanması konusunda somut durumu dikkate almak gerekir.

Kişiye özel olan selamı özel olarak almak gerekir.

Kişiye özel olmayan selamları ise bir kişi alsa bile diğerleri sorumlu olmaz, ancak bu tür selamları da almaya çalışmalıyız, bir farz sevabı kazandıracak, başkaları almamışsa eğer, biz selamı almakla onları da sorumluluktan kurtarmış olacağız.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet