Hicrette kılavuzluk eden Abdullah bin Uraykıt Müslüman oldu mu?
Muhammed (Sallallahu aleyhi vesellem) Hicret ederken yanında üç kişi olduğu biliniyor Ebubekir, Âmir bin Fuheyre, (Radıyallâhu anhum) ve kılavuz Abdullah bin Uraykıt, Bu kişinin Müslüman olup olmadığına dair kaynaklarımızda malumat var mı? Hayatı ve ölümü hakkında teferruatlı malumat verebilir misiniz? Hakkında Hadisler var mı? Ulemanın beyanı nedir?
Değerli kardeşimiz,
En eski kaynaklarımızda Abdullah b. Uraykıt'ın adı, sadece Resulullah aleyhissalatü vesselam efendimizin hicreti münasebetiyle geçmektedir.
Hicret esnasında Hz. Peygamber (asm), Hz. Ebû Bekir ve onların hizmetinde bulunan Âmir b. Füheyre'nin (radıyallahu anh) yanı sıra yol rehberi olarak Abdullah b. Uraykıt da bulunmaktaydı. Kendisi ücret karşılığında tutulmuş güvenilir bir rehberdi.
Nitekim sahih hadislerde Abdullah b. Uraykıt'ın "kavminin dini üzere bulunan güvenilir bir rehber" olduğu ifade edilmektedir. Buna rağmen kendisine verilen görevi eksiksiz yerine getirmiş, hicret planını müşriklere bildirmemiş ve onlarla herhangi bir iş birliği yapmamıştır. Resulullah’ın onu tercih etmesi, güvenilir olmasının ve bölgeyi çok iyi tanımasının bir sonucudur.
Bu rivayetler aynı zamanda hicret sırasında henüz Müslüman olmadığını gösteren en güçlü deliller arasında kabul edilmektedir.
Kaynaklarımızda Abdullah b. Uraykıt'ın ismi ikinci defa yine bir rehberlik görevi vesilesiyle zikredilmektedir.
Buna göre Resulullah (asm) Medine'ye vardıktan bir süre sonra Hz. Ebû Bekir, oğlu Abdullah'a bir mektup göndererek ailesini ve Resulullah’ın ailesinden bazı kimseleri Medine'ye getirmesini istemiş, bu yolculuk da Abdullah b. Uraykıt'ın rehberliğinde gerçekleşmiştir.
Bunun dışında erken dönem kaynaklarında onun hayatı, ailesi veya vefatı hakkında herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.
En eski tabakat ve rical eserlerinde, Abdullah b. Uraykıt'ın ilk Müslümanlar arasında yer aldığına dair herhangi bir kayıt yoktur. İbn Hacer el-Askalânî de onun Müslüman olduğuna dair güvenilir bir rivayet bulunmadığını belirtmektedir.
Ayrıca, Abdülganî el-Makdisî Tabakât'ında, Nevevî ise Tehzîbü'l-Esmâ ve'l-Lugât'ta Abdullah b. Uraykıt'ın Müslüman olup olmadığı hususunda herhangi bir bilginin bulunmadığını ifade etmektedir.
Bununla birlikte Zehebî, Tecrîdü Esmâi's-Sahâbe adlı eserinde Abdullah b. Uraykıt'ı sahâbîler arasında zikretmiştir.
Kaynak:
Buhârî, Menâkıbü'l-Ensâr, "Hicret" babı.
İbn Hişâm, es-Sîre.
İbn Sa'd, et-Tabakâtü'l-Kübrâ.
Belâzürî, Ensâbü'l-Eşrâf.
İbn Hacer el-Askalânî, el-İsâbe fî Temyîzi's-Sahâbe.
Abdülganî el-Makdisî, Tabakât.
Nevevî, Tehzîbü'l-Esmâ ve'l-Lugât.
Zehebî, Tecrîdü Esmâi's-Sahâbe.
Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet
