İmam Ahmed Hz. Muaviye'ye "Radıyallahu anh" demedi mi? ‎

Sosyal medyada birisine Hz. Muaviye hakkındaki düşüncesini sordular oda takriben şöyle cevap verdi Muaviye Hz. Ali ile savaştığı için hile ile halife olduğu için saltanatı getirtip yerine Yezid'i bıraktığı için İmam Ahmed Müsned kitabında tüm sahabelere "Radıyallahu anh" demişken Ona dememiştir yan kısmını boş bırakmıştır oğlu ona bunun sebebini sorunca yukarıda yazdıklarımı söylemiş, Bu iddia doğru mu? İmam Ahmed'in Hz. Muaviye hakkındaki düşüncesi nedir?

Değerli kardeşimiz,

Sosyal medyada zaman zaman, "İmam Ahmed b. Hanbel, Müsned'inde bütün sahabeler için 'radıyallahu anh' dediği halde Hz. Muaviye için bunu söylememiş, hatta oğluna da bunun sebebini Hz. Ali ile savaşması, hileyle halife olması ve saltanatı başlatması şeklinde açıklamıştır" iddiası dolaşmaktadır.

Ancak bu iddianın güvenilir bir kaynağı bulunmamaktadır. Hadis, tabakat ve Hanbelî kaynaklarında İmam Ahmed'e nispet edilen böyle bir açıklama yer almamaktadır.

Aksine, eldeki rivayetler İmam Ahmed'in Hz. Muaviye hakkında saygılı bir tutuma sahip olduğunu göstermektedir.

Nitekim Hanbelî kaynaklarında Ahmed b. Hanbel'in, Hz. Muaviye'ye dil uzatan kimsenin arkasında namaz kılınmayacağını söylediği nakledilmektedir. (İbn Ebî Yalâ, Tabakâtü'l-Hanâbile, Riyad: el-Emânetü'l-Âmme, 1419/1998, 1/244, 285)

Yine Ahmed b. Hanbel'e: "Muâviye mi, Ömer b. Abdülaziz mi daha faziletlidir?" şeklinde sorulduğunda, Resulullah’ın (sallallahu aleyhi ve sellem): "İnsanların en hayırlıları benim çağdaşlarımdır." hadisini delil göstererek Hz. Muaviye'nin daha faziletli olduğunu ifade ettiği rivayet edilmiştir. Hatta Ebu Bekir el-Merruzi, Ahmed b. Hanbel'in bu soruya:

"Muaviye, Ömer b. Abdülaziz'den altı yüz kat daha faziletliydi." şeklinde cevap verdiğini nakletmiştir. (Hallâl, es-Sünne, Riyad, 1410/1989, 2/435)

Ayrıca Abdullah b. Ömer'e nispet edilen bazı rivayetlerde Resulullah’ın (sallallahu aleyhi ve sellem) Hz. Muaviye hakkında övgü ifadeleri kullandığı aktarılmıştır. Bunlardan birinde:

"Sen bendensin, ben de sendenim." buyurduğu ve cennette karşılaşacaklarını haber verdiği nakledilmiştir. Bir başka rivayette ise Hz. Ali'nin kardeşi Cafer b. Ebî Tâlib'in Resulullah’a ayva hediye ettiği, Resulullah’ın da bunlardan üçünü Muaviye’ye vererek: "Beni cennette bunlarla karşıla." buyurduğu rivayet edilmiştir. (Hallâl, es-Sünne, 2/453-454)

Yine Hallal ve Lalekai'nin naklettiğine göre Meymuni, İmam Ahmed'e Resulullah’ın şu hadisini hatırlatmıştır:

كُلُّ سَبَبٍ وَنَسَبٍ مُنْقَطِعٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا سَبَبِي وَنَسَبِي

"Kıyamet günü benim nesebim ve sıhriyetim dışındaki bütün nesep ve hısımlık bağları kesilecektir."

Bunun üzerine Meymûnî: "Muâviye de buna dâhil midir?" diye sormuş, İmam Ahmed ise: “Evet." cevabını vermiştir. (Hallâl, es-Sünne, no: 657; Lâlekâî, Şerhu Usûli İ'tikâdi Ehli's-Sünne ve'l-Cemâa, no: 2786)

İmam Ahmed'in Hz. Muaviye hakkındaki en açık ifadelerinden biri de şudur:

"Muaviye’nin sahabeliği vardır. Nebî (asm) ile arkadaşlık etmiştir. Biz ondan hayırdan başka bir şey görmedik." (es-Sünne, 2/434)

Yine sahabeler hakkında kötü konuşmanın tehlikesine dikkat çekerek şöyle dediği rivayet edilmiştir:

"Kim Resulullah’ın sahabelerinden birini eksiltir veya ayıplarsa, Allah'ın onun amelini boşa çıkarmış olmasından korkulur." (İbn Ebî Ya'lâ, Tabakâtü'l-Hanâbile, 1/185)

Sonuç olarak, İmam Ahmed'in Hz. Muaviye için özellikle "radıyallahu anh" ifadesini kullanmadığı ve bunun sebebini Hz. Ali ile savaşmasına veya saltanatı başlatmasına bağladığı yönündeki iddia güvenilir kaynaklarda yer almamaktadır.

Aksine mevcut Hanbelî kaynakları, İmam Ahmed'in Hz. Muaviye’yi sahabe olarak gördüğünü, onun hakkında hayırla konuştuğunu ve ona dil uzatılmasını hoş karşılamadığını göstermektedir.

Bu sebeple söz konusu iddia tarihî ve ilmî kaynaklarla desteklenmemektedir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet