Kişi öldükten sonra ruhu 40 gün dünyada kalırmı?

Bazıları imam gazalinin kitapalrında geçiyor diyerek kişi öldükten sonra ruhu 40 gün dünyada kalır diyolar bunun aslı varmı?

Değerli kardeşimiz,

Kişi öldükten sonra ruhu 40 gün dünyada kalır mı?
Bazıları İmam Gazali’nin kitaplarında geçiyor diyerek kişi öldükten sonra ruhu 40 gün dünyada kalır diyorlar bunun aslı var mı?

“Kişi öldükten sonra ruhu 40 gün dünyada kalır” şeklindeki inanış halk arasında oldukça yaygındır. Ancak Kuran-ı Kerim’de veya sahih hadis kaynaklarında, vefat eden kişinin ruhunun 40 gün boyunca evinde, kabri başında veya dünyada dolaştığına dair açık ve güvenilir bir delil bulunmamaktadır.

Bu sebeple: “Her insanın ruhu mutlaka 40 gün dünyada dolaşır.” “40. günde kesin olarak evine gelir.” “Ruh 40 gün boyunca ailesini seyreder.” gibi ifadeleri kesin dinî bilgi gibi söylemek doğru değildir.

İnsan öldükten sonra ruh, dünya hayatı ile ahiret hayatı arasındaki farklı bir boyut olan “berzah âlemi”ne geçer.

Nitekim Kur'an-ı Kerim’de şöyle buyrulur:

Nihayet onlardan birine ölüm geldiğinde der ki: "Rabbim, beni (dünyaya) geri gönder. Ta ki boşa geçirdiğim dünyada iyi işler yapayım." Hayır! Onun söylediği bu söz (boş) bir laftan ibarettir. Onların önünde yeniden dirilecekleri güne kadar berzah vardır. (Müminun 99-100)

Bu ayet, ölümden sonra farklı bir âleme geçildiğine işaret eder. Dolayısıyla ruhların genel olarak dünyada serbestçe dolaştığını gösteren açık bir delil değildir.

Ayrıca, bazı sahih hadislerde, mümin veya kafir ruhunun ölümden hemen sonra kendi durumuna uygun makama götürüldüğü haber verilmektedir. Hz. Peygamber (asm) Efendimizin anlattığı uzun bir hadiste, müminin ruhunun melekler tarafından hemen alınarak semalara çıkarıldığı, ardından “İlliyyîn”e yazıldığı; kafir ruhunun ise reddedildiği anlatılır. Daha sonra da kabir sorgusunun başladığı haber verilir. (bk. Ebû Dâvud, Sünnet 27; Ahmed b. Hanbel, Müsned, No: 17803)

Bu hadis-i şerif, ruhun bedenden ayrılıktan yani kişi vefat ettikten hemen sonra, süratle berzah hayatına intikal ettiğini göstermektedir.

Bazı kimseler “Kişi öldükten sonra ruhu 40 gün dünyada kalır” şeklindeki inanışı İmam Gazali’ye nispet etmektedir. Ancak Gazalî’nin İhyâu Ulûmi’d-Dîn gibi eserlerinde, “ruh mutlaka 40 gün dünyada kalır” şeklinde kesin bir dinî hüküm yer almamaktadır.

Zaten ölüm, ruh ve berzah meseleleri gayb alanına girdiği için, bu konularda sağlam nas olmadan kesin konuşulmaz.

Öte yandan bazı alimler, ölülerin yaşayanlardan haberdar olabileceğine dair bazı rivayetleri kabul etmişlerdir. Mesela, kabir ziyaretini bilmeleri, verilen selamı duymaları, bazı ruhların özel durumları hakkında rivayetler vardır. Ancak bunlardan, “Ruh 40 gün dünyada kalır.” şeklinde genel ve kesin bir hüküm çıkarılmaz.

Ayrıca halk arasında yaygın olan, yedinci gün, kırkıncı gün, elli ikinci gün gibi merasimlerin de temel dinî kaynaklarda farz veya zorunlu ibadet şeklinde bir yeri yoktur. Bunların önemli bir kısmı kültürel geleneklerdir.

Özetle:

Ruh bedenden ayrıldıktan sonra berzah âlemine intikal eder. “40 gün dünyada kalır” sözüne dair sahih ve açık bir delil yoktur.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet