Göz değmesini geri çeviren dua mı var?

Abdullah es-Sâcî'nin devesi hastalanınca nazardan dolayı okuduğu dua varmış. Nazarı geri çevirmiş ve devesi de iyi olmuş. Bu zat kimdir, olay nasıl olmuş, kaynağı var mı?

Değerli kardeşimiz,

Öncelikle ifade edelim ki, bu olay, hadis kitaplarında değil; tasavvuf büyüklerinin hayatlarını anlatan eserlerde, bir menkıbe içinde geçen duadır. Yani:

Nazarı geri çeviren özel dua var mı?

Kesin ve garantili şekilde, “Nazarı mutlaka geri çevirir” diye sabit bir dua yoktur. Çünkü, nazarı yaratan da Allah’tır, şifayı veren de Allah’tır. Dua ise bir vesiledir. Ayrıca, her dua aynı şekilde ve hemen kabul edilmeyebilir.

Dua ederiz, ama şifayı ve korumayı veren yalnızca Allah’tır.

Soruda geçen olaya gelince:

Evet bu anlamda bir rivayet var, ancak gördüğümüz kadarıyla bu bilgi Ebu Abdullah en-Nebaci isimli zühd sahibi duası makbul bir zata aittir. (bk. Zehebi, Alam, 9/586)

Göz değmesine uğrayan devesini iyileştirmek için okuduğu rivayet edilen dua ve hikayesi, nazardan korunma amacıyla sıklıkla nakledilen manevi bir şifa duasıdır. Bu dua, kişinin Allah'a sığınması ve nazarı geri çevirmesi niyetiyle okunmuştur.

Arapça metni, okunuşu ve manası şu şekildedir:

بِسْمِ اللَّهِ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ حَبْسِ الْحَابِسِ، وَحَجَرٍ يَابِسٍ، وَشِهَابٍ قَابِسٍ، مِنْ عَيْنِ الْعَائِنِ تَنْقَلِبُ عَلَيْهِ وَعَلَى أَحَبِّ النَّاسِ إِلَيْهِ، ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ كَرَّتَيْنِ يَنْقَلِبْ إِلَيْكَ الْبَصَرُ خَاسِئًا وَهُوَ حَسِيرٌ

"Bismillahi eûzü billahi min habsi'l-hâbis, ve hacerin yâbis, ve şihâbin kâbis, min aynil-âini tenkalibü aleyhi ve alâ ehabbi'n-nâsi ileyh. Sümmerci'il-basara kerreteyni yenkalib ileykel-basaru hâsian ve hüve hasîr."

"Allah'ın ismiyle, hapsedenin hapsinden, kuru taştan, yakıcı kıvılcımdan Allah'a sığınırım. Nazar edenin göz değmesi, kendi aleyhine dönsün ve en sevdiği kişinin üzerine dönsün. Gözünü iki kez çevir de yine bak; (o zaman) göz, hor, hakir, bitkin ve ümidini kesmiş olarak tekrar sana döner."

Tarih ve tasavvuf eserlerinde geçen rivayet şöyledir:

Ebû Abdullah en-Nebaci, duası kabul edilen bir zattı; onun birtakım harikulade halleri ve kerametleri vardı.

Bir gün, bir yolculuk sırasında –ya hac için ya da gazâ için– bir deve üzerinde bulunuyordu. Kafilede, gözü değdiği hemen her şeyi etkileyip zarar veren bir kimse (nazar eden biri) vardı. Ebû Abdullah’ın devesi ise son derece güçlü ve kıymetliydi.

Kendisine: “Deveni bu nazarcıdan koru” denildi.

Bunun üzerine Ebû Abdullah: “Onun benim deveme bir zararı dokunamaz” dedi.

Bu söz nazarcıya ulaştırıldı. O da Ebû Abdullah’ın bulunmadığı bir anı kolladı. Fırsat bulunca deveye nazar etti. Bunun üzerine deve sarsılmaya başladı ve yere düşüp çırpınır hâle geldi.

Ebû Abdullah’a gelip: “Nazarcı senin devene nazar etti, hâli de gördüğün gibi” dediler.

Bunun üzerine: “Beni o kişiye götürün” dedi.

Onu nazarcıya götürdüler. Ebû Abdullah onun karşısında durdu ve şöyle dedi:

“Bismillah! Hapsedenin hapsi, kuru taş ve yakıcı bir alev ile; nazar edenin gözünü kendisine ve en sevdiği kimseye geri çevirdim. Onun zararı kendi bedenine isabet etsin, malına dokunsun.”

Ardından şu ayeti okudu:

“Gözünü çevir bak: Herhangi bir çatlak görüyor musun? Sonra gözünü tekrar tekrar çevir; göz sana bitkin ve hor bir şekilde geri dönecektir.” (Mülk Suresi, 3-4)

Bunun üzerine nazarcının gözleri yerinden fırladı, deve ise hiçbir şey olmamış gibi ayağa kalktı. (İbn Asakir, Tarih, 21/21; Ebu Nuaym, Hilye, 9/316-317)

Nazara karşı önlemler

Nazardan korunmak için özellikle Felak ve Nas sureleri okunmalıdır.

Ayetel Kürsi: Yatmadan önce okunması tavsiye edilir.

Kalem Suresi 51-52: Nazar ayetleri olarak bilinir.

Peygamberimizin Duası: "Eûzü bi kelimâtillâhi't-tâmmeti min külli şeytânin ve hâmmetin ve min külli aynin lâmmeh" (Her türlü şeytandan, zararlı şeylerden ve kem gözlerden Allah'ın eksiksiz kelimelerine sığınırım).

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet