Çalışırken işsizlik maaşı helal mi?

Özel sektörde grafik tasarım alanında çalışıyorum. Sigortam bir tanıdığım üzerinden düzenli olarak yatırılıyor. Ödemesini kendim yapıyorum. Son dönemde ekonomik sıkıntılar ve borçlar nedeniyle sigorta primlerini ödemekte zorlandım ve 2025 yılı 12 aylık sigorta ödemelerimi yapamadığım için borç alarak ödedim. Şu an aldığım borcu ödemeye çalışıyorum. Bu yüzden, çalıştığım firmanın beni işten çıkarmasını ve bu şekilde işsizlik maaşı almayı düşünüyorum. Böyle bir yol izlemem hukuken ve dinen uygun mu?
Ayrıca, özel sektörde çalışıp sigortayı kendim ödemem helal mi?

Değerli kardeşimiz,

İşsizlik maaşı alabilmek için mazeretsiz iş yerinden ayrılmak caiz değildir.

İş verenin seni sigorta ettirmesi ve primin usulüne göre ödenmesi gerekir.

İş veren bunu yapmadığı için sizin başka bir yoldan sigortalı olup, primi ödeyip ileride emekli olmayı hedeflemeniz caizdir. Bu durumda sorumlu olan işverendir.

Özel sektörde çalışıp işverenin borcu olan primi sen ödersen ve gönül rızası ile ödemezsen işveren sana borçlu olur bu kul hakkıdır.

Bu kısa bilgiden sonra detaya gelince:

1. Çalışırken işsizlik maaşı almak helal mi?

Hayır, helal değildir.

İşsizlik maaşı, fiilen işsiz kalan, kendi kusuru ve isteği olmadan işten çıkarılan, çalışmadığı sürede geçimini sağlamak için verilen bir haktır.

Sizin düşündüğünüz senaryoda fiilen çalışmaya devam ediyorsunuz, işten çıkış gerçeği yansıtmıyor, sistem bilerek yanıltılıyor.

Bu durumda hukuken kurumu yanıltma (haksız ödeme alma) söz konusudur. “Hakkı olmadığı bir malı almak” açıkça haramdır ve kul hakkıdır.

Peygamber (asm) Efendimiz “Bizi aldatan bizden değildir.” buyurmuştur. (Müslim, İmâm, 164

İşverenle anlaşmalı şekilde “kağıt üzerinde işten çıkarılmış gibi gösterilip” maaş almak hile, yalan beyan, haksız kazançtır.

Borçta olmanız, sıkıntı çekmeniz bu fiili helal hâle getirmez. Zaruret, başkasının hakkını yiyerek giderilmez.

2. “İşveren beni çıkarsın” düşüncesi caiz mi?

Eğer işten gerçekten çıkarılırsanız, sonrasında fiilen çalışmazsanız, şartlar hukuka uygunsa, işsizlik maaşı helal olur.

Ama çalışmaya devam edip, sadece maaş almak için çıkış verilirse, caiz değildir.

Burada niyet değil, fiil esas alınır.

3. Özel sektörde çalışıp sigortayı kendin ödemen helal mi?

a) Normalde sigorta primi kimin borcu?

İşverenin. Bu, hem hukuki hem de dinî bir yükümlülüktür.

b) İşveren sigorta yapmıyorsa sen başka yoldan sigortalı olursan?

Çalışıp sigortasız kalmamak için, emeklilik hakkını tamamen kaybetmemek için, başka bir tanıdık üzerinden sigorta yaptırıp primi kendin ödemen caizdir.

Bu durumda günah işverene aittir, Siz mecburiyetten bir tedbir almış olursunuz.

c) Peki işverenin yerine prim ödemen ne olur?

Eğer zorunluluktan ödüyorsanız, gönül rızasıyla “hibe” etmiyorsanız, ödediğiniz her prim, işverenin size borcudur.

Bu açıkça kul hakkıdır, ahirette hesabı sorulur. İleride talep etme hakkınız vardır, helalleşme olmadan düşmez.

Özetle:

- Çalışırken işsizlik maaşı almak haramdır.

- Bunun için işten çıkmış gibi gösterilmek hile ve kul hakkıdır.

- İşveren sigorta yapmadığı için başka yoldan sigortalı olmak caizdir.

- İşverenin ödemesi gereken primi sizin ödemeniz durumunda işveren size borçludur.

- Borçlu olmak, haram yolla gelir elde etmeyi meşrulaştırmaz.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet