Sadece dilde söylemek zikir sayılmaz mı?

Zikir çekerken anlamını düşünmek gerekiyor mu? Kafam çok dağılıyor odaklanma sorunu yaşıyorum dilimden söyleyip kafamdan başka şeyler geçiyor ne yapmak gerekiyor sadece dilde söylemek zikir sayılmaz mı?

Değerli kardeşimiz,

Evet, zikir sayılır.

Sadece dille yapılan zikir sevaptır ve boşa gitmez.

Zikir ve Kur’an okumanın dereceleri vardır:

Dil ile zikir; dil ve kalp ile zikir; dil, kalp ve idrak (mana üzerinde düşünme) ile zikir.

Üçüncüsü elbette daha faziletlidir; ama birincisi geçersiz değildir.

“Manasını düşünmek şart mı?”

Şart değildir.

Manasını düşünmek sevabı artırır, kalbi besler, huşûyu derinleştirir. Ama her zaman mümkün olmayabilir, zihnin dağınık olması ibadeti geçersiz kılmaz.

Zikir, imtihan şartlarına göre değerlendirilir; ideal hâle göre değil.

İmam Gazâlî bu konuyu çok netleştirir:

“Yalnız dille istiğfar ve zikir etmek sevaptan hâli değildir. Çünkü boş konuşmak veya gıybet etmektense, dili gafletle de olsa zikirle meşgul etmek daha hayırlıdır. Kalp tedebbürle meşgul olmadığı için bir noksanlık vardır; fakat tamamen sevapsız değildir.” (İhyâu Ulûmi’d-Dîn, 4/48)

Yani gafletle zikir sıfır değil. Boş ve günahlı sözlerden çok daha hayırlı.

Kafam dağılıyor, başka şeyler geliyor, ne yapmalıyım?

Bu durum günah değil, insanîdir.

Unutmamak gerekir ki, zihnin dağılması niyetini bozmaz.

“Keşke daha iyi odaklansam” demen bile bir samimiyet göstergesidir.

Vesvese, çoğu zaman zikirden vazgeçirmek için gelir. Sakın bu tuzağa düşüp de zikri bırakmaz.

Ne yapabilirsin?

Kendini zorlamadan devam edersin.

Dikkatin kaçtığını fark edince nazikçe tekrar zikre dönersin.

“Tam odaklanamıyorum, bırakayım” deme, hem devam edeyim hem de odaklanmaya çalışayım dersin.

Az ama istikrarlı zikir yaparsın.

Önemli bir nokta

Bazen hiçbir şey hissetmeden yapılan zikir, kendini iyi hissederken yapılan zikirden daha samimi olabilir. Çünkü o an nefis istemiyor, duygu eşlik etmiyor, ama sen yine de Allah’ı anıyorsun.

Bu, iradeyle yapılan ibadettir ve çok kıymetlidir.

Özetle:

- Sadece dille yapılan zikir, zikir sayılır ve sevabı vardır.

- Manayı düşünmek şart değil, fazilettir.

- Zihnin dağılması ibadeti geçersiz kılmaz.

- Gafletle de olsa zikir, boş sözden üstündür.

- En tehlikeli şey: “Nasıl olsa olmuyor” deyip bırakmaktır.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet