Teokrasiye karşı olmak sakıncalı mı?

Tarih: 21.01.2026 - 10:37 | Güncelleme:

Soru Detayı

Bir Müslümanın sırf herkesin dinini ve inancını özgürce yaşamasını istediği için devlet rejimi olarak sadece Şeriata değil de komple teokrasiye karşı olması onu dinden çıkarır mı?

Cevap

Değerli kardeşimiz,

“…sadece Şeriata değil de komple teokrasiye karşı olması…” diyorsunuz; yani şeriata da karşı, teokrasiye de karşı oluyor.

İslâmî düzen teokratik değildir; bu sebeple teokrasiye karşı olmak normaldir; ama şeriata karşı olmak insanı dinden çıkarır.

Esasen bu soru çok kritik bir ayrımı gerektiriyor. Cevap kısa ama net ve ilmi olmalı; aksi hâlde insan ya haksız yere tekfir eder ya da meseleyi sulandırır.

1. Teokrasi nedir, İslam’daki karşılığı var mı?

Teokrasi, klasik anlamıyla din adamlarının (ruhban sınıfının) “Tanrı adına” mutlak siyasi yetki kullandığı, eleştirilemez, hesap vermez bir yönetim biçimidir.

Bu tanım İslam’a ait değildir.

İslam’da ruhban sınıfı yoktur. Hiç kimse “Allah adına” keyfi hüküm koyamaz. Yönetici hata yapabilir, eleştirilebilir. Hükümler vahye dayanır, kişilere değil.

Bu sebeple İslam devleti, teokrasi değildir.

Demek ki, teokrasiye karşı olmak dini inkar değildir, hatta İslam açısından makul ve yerinde bir duruştur.

2. “Şeriata karşı olmak” ile “şeriat adına yönetilen bir rejime karşı olmak” aynı şey mi?

Hayır, kesinlikle aynı şey değildir. Burada iki farklı tutum var:

a) Şeriatı inkâr etmek küfürdür. Bir kimse “Allah’ın hükmü geçersizdir” “Şeriat çağ dışıdır” “Allah’ın indirdiği hükümlerle yönetilmek yanlıştır” derse bu itikadî inkardır ve kişiyi dinden çıkarır.

b) Şeriat adına kurulan siyasi modellere itiraz etmek ise küfür değildir.

Bir kimse şeriatın Allah’tan geldiğine inanıyor, ama “Bugün şeriat adına kurulan rejimler adaleti temsil etmiyor” “Devlet herkesin inanç özgürlüğünü korumalı” “Şeriat zorla dayatılmaz” diyorsa, bu siyasi ve içtihadi bir tutumdur, küfür değildir.

3. Sorduğunuz özel sorunun net cevabı

“Bir Müslüman sırf herkesin dinini özgürce yaşamasını istediği için teokrasiye karşı olursa bu onu dinden çıkarır mı?”

Hayır, çıkarmaz. Çünkü İnanç özgürlüğü Kuran’da vardır: “Dinde zorlama yoktur.” (Bakara, 256)

Medine Vesikası’nda Müslüman–gayrimüslim birlikte yaşama modeli vardır. Peygamber Efendimiz (asm) kimseyi iman etmeye zorlamamıştır.

Demek ki, şu iki cümle birbirinden tamamen farklıdır:

- “Şeriat yanlıştır.” demek kişiyi dinden çıkarır. Ama “Şeriat haktır ama şeriat adına kurulan devlet modeli tartışılabilir.” derse küfür olmaz.

- “Allah’ın hükmüyle yönetilmeyi kabul etmiyorum.” demek küfür. Ancak “İnsanların inancı zorla belirlenmemeli.” demek ise küfür değildir.

Özetle:

İslam teokratik bir din değildir; bu nedenle teokrasiye karşı olmak sakıncalı değildir.

Şeriatı inkâr etmek, geçersiz görmek veya reddetmek ise insanı dinden çıkarır.

Ancak şeriatın hak olduğuna inanmakla birlikte, onun siyasi uygulanış biçimleri hakkında farklı görüşlere sahip olmak, herkesin din özgürlüğünü savunmak veya mevcut “şeriat” iddiasındaki rejimleri eleştirmek küfür değildir.

İtikad ile siyaset birbirine karıştırılmamalıdır.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Bu içeriği faydalı buldunuz mu?
Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun