Hanefi kaynaklara göre, zekat ve fitre konusunda temlik şart mı?

Tarih: 15.05.2020 - 17:52 | Güncelleme:

Soru Detayı

Biz Hanefilere göre temlikin şart olduğunu biliyorduk. Ancak Hanefi kaynakların temel eserlerine göre temlikin şart olmadığı mı anlaşılıyor. Bu ifadeleri açıklar mısınız?
وَمِقْدَارُ الْفِدْيَةِ مِقْدَارُ صَدَقَةِ الْفِطْرِ، وَهُوَ أَنْ يُطْعِمَ عَنْ كُلِّ يَوْمٍ مِسْكِينًا مِقْدَارَ مَا يُطْعِمُ فِي صَدَقَةِ الْفِطْرِ
[الكاساني، بدائع الصنائع في ترتيب الشرائع، ٩٧/٢]
فَصْلٌ رُكْن صَدَقَة الْفِطْر
وَأَمَّا رُكْنُهَا فَالتَّمْلِيكُ لِقَوْلِ النَّبِيِّ - صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - «أَدَّوْا عَنْ كُلِّ حُرٍّ وَعَبْدٍ» الْحَدِيثَ، وَالْأَدَاءُ هُوَ التَّمْلِيكُ فَلَا يَتَأَدَّى بِطَعَامِ الْإِبَاحَةِ وَبِمَا لَيْسَ بِتَمْلِيكٍ أَصْلًا وَلَا بِمَا لَيْسَ بِتَمْلِيكٍ مُطْلَقٍ
[الكاساني، بدائع الصنائع في ترتيب الشرائع، ٧٤

Cevap

Değerli kardeşimiz,

Arapça ifadenin tercümesi şöyledir:

Fidyenin miktarı fıtır sadakasının miktarı kadardır. O da her gün fakire -yedirdiği fıtır miktarı kadar- bir fakire yedirmektir.

Fıtır sadakasının rüknü temliktir. Nitekim Hz. Peygamber (asm) “Her bir hür ve köle için (fıtır sadakasını) eda edin.” buyurmuş ki EDA da temliktir. O halde ibaha şeklinde yedirilen yiyeceklerle asla temliki söz konusu olmayan veya mutlak olarak temlik sayılmayan şeylerle eda olmaz.

Kasani’nin şu ifadesi çok açıktır:

 وَيَجُوزُ فِي الطَّعَامِ التَّمْلِيكُ، وَالتَّمْكِينُ وَهُوَ: طَعَامُ الْإِبَاحَةِ فِي قَوْلِ أَبِي حَنِيفَةَ، وَأَبِي يُوسُفَ، وَعِنْدَ مُحَمَّدٍ لَا يَجُوزُ فِيهِ إلَّا التَّمْلِيكُ، (Kasani, 2/187)

Fidyede temlik yoluyla eda caiz olduğu gibi, temkin yoluyla da caizdir.

Temkin: İbaha yoluyla yedirmektir. İmam Azam ve Eb u Yusuf’a göre, ibaha da caizdir. Fakat İmam Muhammed’e göre caiz değildir.

Bu açıklamalardan anlaşılıyor ki, Hanefi mezhebine göre;
Fıtır sadakasında temlik şarttır.
- Fidyede
ise Şeyheyne göre ibaha caizdir, İmam Muhammed’e göre caiz değildir.

İlave bilgi için tıklayınız:

Alacaklarımızı oruç fidyesine sayabilir miyiz?

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yazar:
Sorularla İslamiyet
Kategori:
Okunma sayısı : 77
Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun