A'rec, Humeyd b. Kays kimdir?

Değerli kardeşimiz,

Ebû Safvân Humeyd b. Kays el-A‘rec el-Mekkî (ö. 130/747-48), Mekkeli kıraat âlimi ve muhaddistir.

Babası Kays, Zübeyr b. Avvâm’ın mevâlîsinden olduğu için, onun mensup bulunduğu kabileden dolayı Esedî nisbesiyle de anılır. Kıraat ilmini Mücâhid b. Cebr’den öğrenerek bu kıraati ona üç defa arzetmiş ve hayatı boyunca sadece Mücâhid’in kıraatini okutup rivayet etmiştir. Bu sahada yetiştirdiği en meşhur talebeleri Süfyân b. Uyeyne ile yedi kıraat imamlarından Ebû Amr b. Alâ’dır. Her ikisi de kıraati ondan arz yoluyla almışlardır.

Süfyân b. Uyeyne’nin söylediğine göre Mekkelilerin içinde İbn Kesîr ile A‘rec’den daha iyi Kur’an bilen yoktu. Hadis tahsil ettiği hocaları arasında Zührî, Muhammed b. İbrâhim et-Teymî, Amr b. Şuayb ve Muhammed b. Münkedir gibi muhaddisler; hadis okuttuğu talebeleri arasında da Ebû Hanîfe, Süfyân es-Sevrî, Mâlik b. Enes, Ca‘fer es-Sâdık ve Ma‘mer b. Râşid gibi meşhur âlimler vardır. Rivayetleri Kütüb-i Sitte’de mevcut olup meşhur hadis tenkitçileri tarafından güvenilir bir muhaddis olarak tanıtılmaktadır.

BİBLİYOGRAFYA
İbn Sa‘d, eṭ-Ṭabaḳāt, V, 486.
İbn Ebû Hâtim, el-Cerḥ ve’t-taʿdîl, III, 227-228.
İbn Adî, el-Kâmil, II, 686-687.
Zehebî, Maʿrifetü’l-ḳurrâʾ, I, 9798.
İbnü’l-Cezerî, Ġāyetü’n-Nihâye, I, 265.
İbn Hacer, Tehẕîbü’t-Tehẕîb, III, 46-47.

(İsmail Karaçam)

Kaynak: TDV İslam Ansiklopedisi 3/351

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet