Ali b. Süleyman kimdir?

Değerli kardeşimiz,

Ali b. Süleyman, X. yüzyılın sonu ile XI. yüzyılın ilk çeyreğinde yaşayan tabip, matematikçi, filozof ve astrologtur.

Hayatı ve tahsili hakkında bilgi yoktur. Kaynaklar Ali b. Süleyman’ın çok başarılı bir tabip ve matematik âlimi olduğunu, ayrıca zamanının önde gelen felsefeci ve müneccimleri arasında yer aldığını kaydetmektedirler. Doğum ve ölüm tarihleri belli olmamakla birlikte Fâtımî halifelerinden Azîz (975-996), Hâkim (996-1021) ve bir süre de Zâhir (1021-1036) zamanlarında Kahire’de yaşadığı bilinmektedir. Buna göre 1021’den sonra öldüğü söylenebilir.

İbn Ebû Usaybia, Ali b. Süleyman’ın yazdığı çeşitli bilim dallarına ait eserlerden şunları zikretmektedir:

1. İḫtiṣâru Kitâbi’l-Ḥâvî. Zekeriyyâ er-Râzî’nin Kitâbü’l-Ḥâvî adlı eserinin bir özetidir.

2. Kitâbü’l-Ems̱ile ve’t-tecârib ve’l-aḫbâr ve’n-nüket ve’l-ḥavâṣṣı’ṭ-ṭıbbiyye el-müntezeʿa min kütübi İbuḳrâṭ ve Câlînûs ve ġayrihimâ. Hipokrat ve Câlînûs’un eserlerinden derlenmiş bir tıp kitabıdır.

3. Kitâbü’t-Taʿâlîḳ el-felsefiyye. Felsefe üzerine bazı notlardan meydana gelmiştir.

4. Teẕkire fi’r-riyâża. Matematikle ilgili dört ciltlik bir eserdir.

5. Maḳāle fî enne ḳabûle’l-cismi’t-tecezzüʾ lâ yeḳıfü ve lâ yentehî ilâ mâ lâ yetecezzeʾ. “Cismin sonsuza dek bölünebileceği” hakkında bir makaledir.

6. Taʿdîdü’ş-şükûk telzemü maḳālât Arisṭoṭâlîs fi’l-ibṣâr. Aristo’nun görme olayı hakkındaki fikirlerinin eleştirisine ait bir eserdir.

7. Taʿdîdü şükûk fî kevâkibi’ẕ-ẕeneb. Kuyruklu yıldızlarla ilgili görüşleri tenkit ettiği bir eserdir.

BİBLİYOGRAFYA
İbn Ebû Usaybia, ʿUyûnü’l-enbâʾ, s. 550.
Suter, Die Mathematiker, s. 83.
Sezgin, GAS, VII, 287.
Kehhâle, Muʿcemü’l-müʾellifîn, VII, 102.

(Nuri Yüce)

Kaynak: TDV İslam Ansiklopedisi 2/449

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet