Ahmed Kudsi Efendi kimdir?

Değerli kardeşimiz,

Topbaşzâde Şeyh Ahmed Kudsi (ö. 1889), son devir âlim ve mutasavvıfıdır.

Babasının adı Mustafa’dır. Konya’nın Kadınhanı ilçesinde doğdu. Tahsilini memleketinde tamamladıktan sonra Mekke’ye gitti. Mekke müftüsü Seyyid Muhammed b. Hüseyin el-Kutbî’den fıkıh, hadis ve tefsir, Seyyid Muhammed b. Ali es-Senûsî’den de hadis ve tasavvuf dersleri aldı. Daha sonra memleketine dönerek Konya’ya yerleşti. Tedris ve irşadla meşgul oldu. Yetmiş yaşlarında iken Konya’da vefat etti ve Mevlânâ Türbesi hazîresine defnedildi.

Ahmed Kudsi Efendi, Hâlidiyye tarikatı şeyhlerinden Bozkırlı Memiş Efendi’nin halifesidir. Hidâyetü’l-mürtâb fî feżâʾili’l-aṣḥab (İstanbul 1292) adlı Arapça bir eseri vardır. Muhtelif kaynaklardan seçilmiş nakillerden oluşan ve yirmi fasıldan meydana gelen eser, sahâbîler hakkındaki yanlış düşünce ve değerlendirmeleri tashih etmek maksadıyla, sahâbe ile ilgili hadislerden deliller getirilerek yazılmış olup konuya ait Sünnî anlayışı ortaya koymaktadır. Hidâyetü’l-mürtâb ilk defa Elmalılı Mahmud Bedreddin Yazır tarafından Türkçe’ye tercüme edilmiş ancak bu tercüme basılmamıştır. Eserin Mustafa Ayyıldız tarafından yapılan tercümesi Peygamberimiz ve Ashabı adıyla yayımlanmıştır (İstanbul 1985). Diğer eserleri ise kaybolmuştur.

BİBLİYOGRAFYA
Ahmed Kudsi Efendi, Peygamberimiz ve Ashabı (trc. Mustafa Ayyıldız), İstanbul 1985, Mukaddime.
Hediyyetü’l-ʿârifîn, I, 193.
Osmanlı Müellifleri, I, 250.
Kehhâle, Muʿcemü’l-müʾellifîn, II, 51.

Kaynak: TDV İslam Ansiklopedisi 2/97

(İsmail Lüfti Çakan)

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet