Ahmed b. Bizl el-Merendî kimdir?

Değerli kardeşimiz,

Ahmed b. Bizl el-Merendî, XIII. yüzyılın ilk yarısında yaşayan Selçuklu mimarıdır.

Babasının adı Ebû Bekir olarak da geçmektedir. Doğum ve ölüm tarihleri bilinmemektedir. İran’ın Azerbaycan bölgesindeki Merend şehrinden Anadolu’ya göç ederek XIII. yüzyılın ilk çeyreğinde Selçuklu sultanlarının hizmetine girmiş ve onların yapılarında çalışmıştır. Yetiştiği bölgenin mimari geleneklerine bağlı kalarak daha çok tuğla malzemeli yapılarda çalışan sanatçının adına, günümüze gelebilmiş ancak iki eserin kitâbesinde rastlanmaktadır. Bunlar, Sivas’ta 1219 yılında yapılan sultan I. İzzeddin Keykâvus Türbesi ile yine aynı yıllarda yapıldığı sanılan Niksar’daki Kırkkızlar Türbesi’dir.

Bunlardan başka, kitâbelerinde Ahmed b. Bizl adı geçmemesine rağmen, bu iki yapıyla üslûp ve işçilik yönünden tam bir benzerlik gösteren Sivas Ulucami minaresinin de ona ait olması kuvvetle muhtemeldir.

BİBLİYOGRAFYA
İsmail Hakkı [Uzunçarşılı], Kitâbeler, İstanbul 1345/1927, I, 72.
A. Gabriel, Monuments Turcs d’Anatolie, Paris 1934, II, 126-127.
L. A. Mayer, Islamic Architects and Their Works, Genève 1956, s. 41.
Zeki Sönmez, Başlangıçtan XVI. Yüzyıla Kadar Anadolu’daki İslâm ve Türk Devri Yapılarında Çalışan Sanatkârlar (doktora tezi, 1981), İÜ Ed.Fak., s. 159-161.
Cl. Huart, “Épigraphie arabe d’Asie Mineure”, RS, sy. 3 (1895), s. 363 (nr. 64).

(Zeki Sönmez)

Kaynak: TDV İslam Ansiklopedisi 2/52

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet