Âga Mîrek kimdir?

Değerli kardeşimiz,

Âga Mîrek, XVI. yüzyılda yaşayan tasvir sanatçısıdır.

İsfahan seyyidlerindendir ve Behzâd’ın talebesidir. Tebriz Sarayı’nda Şah Tahmasb’ın (1524-1576) nakışhânesinde çalıştı ve şahın dostluğunu kazandı. Tarrahlık ve ressamlıkta, yani mürekkeple resim yapmada büyük ün sahibi idi. Dost Muhammed, Mîr Musavvir ile beraber “Câmhâne” adıyla da anılan Behrâm Mirza Sarayı’nın duvar resimlerini yaptıklarını belirtir.

Sâm Mirza ise onun 951’de (1544) Şah Tahmasb nakışhânesinde çalışan sanatkârların reisi olduğunu söyler. Kādî Ahmed de, Tebriz Sarayı’nda ordu teçhizatını temin etmekle görevli bir memur olduğunu yazmaktadır. Osmanlı sarayında çalışan ressam Şahkulu’nun ve Tebrizli Sultan Muhammed’in hocası olduğu kaynaklarda belirtilmektedir.

İmzasını taşıyan en tanınmış minyatürleri, Londra British Library’de bulunan ve Tahmasb Nizâmîsi olarak tanınan bir “Nizâmî Hamsesi”nde yer alır. “Houghton Şehnâmesi”nde de imzalı tasvirleri vardır.

BİBLİYOGRAFYA
Kādî Ahmed-i Kummî, Calligraphers and Painters (trc. V. Minorsky), Washington 1959, s. 185.
Âlî, Menâkıb-ı Hünerverân, s. 64, 65.
Şemîs Şerîk-i Emîn, Ferheng-i Iṣṭılâḥât-ı Dîvânî-yi Devrân-ı Moġūl, Tahran 1357 hş., s. 255.
M. B. Dickson – S. C. Welch, The Houghton Shahnameh, Cambridge 1981, I, 95-117.
P. P. Soucek, “Āqā Mīrak”, EIr., II, 177-178.

(Filiz Çağman)

Kaynak: TDV İslam Ansiklopedisi 1/447

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet