Abdullah Efendi, Tosunzâde kimdir?

Değerli kardeşimiz,

Abdullah Efendi, Tosunzâde (ö. 1127/1715) Türk bestekârı ve icracısıdır.

İstanbul’da doğdu. Doğum tarihi ve ailesi hakkında bilgi yoktur. Saraya alındığı ve orada yetiştiği rivayet edilir. Mûsikideki temel bilgileri de Enderun’da edinmiş olmalıdır. Mûsikiye olan kabiliyetinin yanı sıra tabii bir ses güzelliğine de sahipti. Devrin hükümdarı III. Ahmed’in hânendeleri ve müezzin-i şehriyârîler arasına girdi. Hayatının son yılları hakkında da bilgi bulunmayan Abdullah Efendi İstanbul’da öldü.

Abdullah Efendi mûsiki nazariyatında da devrinin tanınmış şahsiyetleri arasında yer alır. Gerek dinî ve din dışı besteleriyle, gerekse icracılığıyla haklı bir şöhrete sahiptir. Esad Efendi, onun iki yüzün üstünde eser bestelediğini kaydederse de bunlardan ancak altı tanesi zamanımıza ulaşmıştır.

Esad Efendi, Atrabü’l-âsâr, Millet Ktp., Ali Emîrî, nr. T 706, s. 38-39; S. Ezgi, Türk Musikisi, IV, 37-39; S. Nüzhet Ergun, Antoloji, İstanbul 1942, I, 143-144; Tarık Kip, TSM Sözlü Eserler Repertuvarı, Ankara 1979, s. 156; Öztuna, TMA, I, 2.

Nuri Özcan

Kaynak: TDV İslam Ansiklopedisi 1. Cilt

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet