Abdullah b. Yezîd el-Hatmî hakkında bilgi verir misiniz?

Değerli kardeşimiz,

Ebû Mûsâ Abdullah b. Yezîd b. Hısn (Hasîn) el-Ensârî el-Hatmî (ö. 69/688-89) Genç yaşta Bey’atürrıdvân*a iştirak eden sahâbîdir.

Babası da sahâbî olan Abdullah, Hudebyiye’den sonraki savaşların hepsine katıldı. Cemel, Sıffîn ve Nehrevan savaşlarında Hz. Ali’nin yanında yer aldı. Daha sonra bir ara Abdullah b. Zübeyr’in Mekke emirliğini yapan Abdullah, yine İbnü’z-Zübeyr tarafından Kûfe valiliğine tayin edildi. Bu sırada meşhur muhaddis Şa‘bî onun kâtipliğini yaptı.

On yedi yaşındayken iştirak ettiği Bey’atürrıdvân’da Hz. Peygamber’i gördüğü kesin olmakla birlikte Peygamber’in sohbetinde bulunup bulunmadığı konusunda ihtilâf vardır. Fakat doğrudan Hz. Peygamber’den hadis rivayet etmiştir (bk. Müsned, IV, 307). Ayrıca Berâ b. Âzib, Ebû Eyyûb, Huzeyfe, Kays b. Sa‘d, Zeyd b. Sa‘d gibi sahâbîlerden de rivayette bulunmuştur. Rivayetleri Kütüb-i Sitte’de yer almaktadır. Kendisinden de oğlu Mûsâ, kızından torunu Adî b. Sâbit, Şa‘bî, Ebû İshak ve İbn Sîrîn hadis rivayet etmişlerdir.

Hicretin on üçüncü yılında meydan agelen Cisr-i Ebû Ubeyd es-Sakafî’ye saldırıp onu şehid etmesi üzerine bozguna uğrayan Müslümanlar gerideki köprüye doğru kaçmaya başlayınca, Abdullah b. Yezîd köprüyü tahrip etti ve askeri kumandanlarının intikamını almaya teşvik etti; daha sonra da süratle Medine’ye giderek Müslümanların uğradığı yenildiğiyi Hz. Ömer’e haber verdi.

Çok ibadet etmesiyle de tanınan Abdullah, İbnü’z-Zübeyr’in hilâfeti sırasında Kûfe’de vefat etti.

Müsned, IV, 307; Taberî, Târîh (nşr. Muhammed Ebü’l-Fazl), Kahire 1960-70 → Beyrut, ts. (Dâru Süveydân), III, 455; İbn Ebû Hâtim, el-Cerh ve’t-ta‘dîl, Haydarâbâd 1371-73/1952-53 → Beyrut, ts. (Dârü’l-Kütübi’l-ilmiyye), V, 197; İbnü’l-Esîr, Üsdü’l-gabe (nşr. Muhammed İbrâhim el-Bennâ v.dğr.), Kahire 1390-93/1970-73, III, 416-417; Zehebî, A‘lâmü’n-nübelâ’, III, 197-198; İbn Hacer, el-İsâbe, Kahire 1328, II, 382-383.

İsmail L. Çakan

Kaynak: TDV İslam Ansiklopedisi 1. Cilt

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet