Birbirinin samimiyetini artıracak olan şeyler nelerdir?

2 insanın hiçbir alakası yokken bile birbirinin samimiyetini artıracak olan şeyler nelerdir? Mesela Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.s.), "Yaptığınız takdirde birbirinizi seveceğiniz bir şey söyleyeyim mi? Aranızda selamı yayınız." buyurmuştur (Müslim, Îmân 93-94) selam samimiyeti arttırıp birbirlerini sevmelerini sağlar bunun gibi mesela başka neler vardır? Ve mesela bu hadiste selam birbirinizi sevmeyi sağlatır diyor kimse selam vermekle arkadaş bile olmaz düşündüğümde bundan sonra samimiyeti arttıracak başka tavsiyelerin de olması lazımdır. 

Değerli kardeşimiz,

Peygamber Efendimiz (asm) şöyle buyurmuştur:

“Yaptığınız takdirde birbirinizi seveceğiniz bir şeyi size haber vereyim mi? Aranızda selamı yayınız.” (Müslim, Îmân, 93-94)

Bu hadis-i şerifi, “Bir insana selam verirsem onunla hemen arkadaş olurum veya aramızda anında samimiyet oluşur.” şeklinde anlamamak gerekir. Selam, tek başına iki insanı arkadaş yapmaz; fakat samimiyetin ve muhabbetin kapısını açan güzel bir başlangıçtır.

İnsanlar arasındaki yakınlık çoğu zaman tek bir davranışla değil, küçük fakat güzel davranışların zaman içinde tekrar edilmesiyle oluşur. İslam'ın öğretileri ve Peygamber Efendimizin (asm) sünneti açısından, insanlar arasındaki sevgi, güven ve samimiyeti artırabilecek başlıca davranışlar şunlardır:

1. Selam Vermek

Selam, insanlar arasındaki yabancılık duvarını yıkan en güzel başlangıçlardan biridir. “Esselâmü aleyküm” demek, karşıdaki insana barış ve esenlik dilemektir.

Tanımadığımız bir insana bile selam verdiğimizde onunla hemen arkadaş olmayız; fakat aradaki soğukluğu azaltır, iletişim için bir kapı açarız. Selamlaşmanın zaman içinde devam etmesi ise karşılıklı tanışıklığı ve muhabbeti güçlendirebilir.

2. Güler Yüzlü ve Tebessümle Davranmak

İnsan, kendisine karşı sıcak ve güler yüzlü davranan kişiye daha kolay yaklaşır. Peygamber Efendimiz (asm) tebessümü sadaka olarak nitelendirmiştir.

Bu sebeple samimiyet yalnızca sözlerle değil, yüz ifadesi, bakış ve beden diliyle de gösterilir. Soğuk ve mesafeli bir tavır insanları uzaklaştırırken, içten bir tebessüm iletişimi kolaylaştırır.

3. İsmiyle Hitap Etmek

Bir insanın ismini hatırlamak ve uygun bir şekilde ismiyle hitap etmek, ona değer verdiğimizi hissettirir.

İnsan, “Beni hatırlıyor ve bana dikkat ediyor.” duygusunu yaşadığında karşısındaki kişiye karşı daha sıcak hissedebilir.

4. Hâlini Hatırını Sormak ve Gerçekten Dinlemek

Samimiyetin önemli göstergelerinden biri, karşımızdaki insanın hayatına gerçekten ilgi göstermektir.

Sadece “Nasılsın?” deyip cevabı beklemeden geçmek başka; “Geçen gün bahsettiğin iş nasıl sonuçlandı?” veya “Annenin rahatsız olduğunu söylemiştin, şimdi nasıl?” diye sormak bambaşkadır.

İnsanların söylediklerini hatırlamak, onlara değer verdiğimizi gösterir.

5. Ortak Güzel Zamanlar Geçirmek

Birlikte yürümek, çay içmek, sohbet etmek, bir işi beraber yapmak veya ortak bir faaliyet gerçekleştirmek insanlar arasında ortak hatıralar meydana getirir.

Samimiyet çoğu zaman böyle küçük ortak deneyimlerin birikmesiyle gelişir.

6. İyilik Yapmak ve Yardımcı Olmak

Bir insanın işini kolaylaştırmak, ihtiyacı olduğunda yardım etmek, yükünü hafifletmek veya zor durumda yanında bulunmak, insanlar arasındaki güveni ve sevgiyi artırır.

Bazen büyük bir yardım gerekmez; küçük bir iyilik bile “Yanımda biri var.” duygusu meydana getirebilir.

7. İkram Etmek ve Hediyeleşmek

Birine yiyecek veya içecek ikram etmek, küçük bir hediye vermek veya gönlünü hoş edecek bir şey yapmak insanlar arasındaki muhabbeti artırabilir.

Hediyeleşmenin değeri yalnızca verilen şeyin maddî değerinde değildir. Asıl önemli olan, “Seni düşündüm ve seni önemsiyorum.” mesajıdır.

8. Teşekkür Etmek ve Takdir Etmek

Yapılan iyiliği görmezden gelmemek, teşekkür etmek ve güzel davranışları takdir etmek samimiyeti güçlendirir.

“Allah razı olsun.”, “Yaptığınız bu iyiliği gerçekten takdir ediyorum.” veya “Bu davranışınız beni çok mutlu etti.” gibi içten sözler, insanlar arasındaki güzel duyguları besler.

9. Güvenilir Olmak ve Sır Saklamak

Samimiyetin en önemli temellerinden biri güvendir.

Bir insanın bize anlattığı özel bir meseleyi başkalarına taşımamak, emanete sahip çıkmak, verdiğimiz sözleri mümkün olduğunca yerine getirmek ve zor durumda güvenilir bir insan olduğumuzu göstermek, zamanla güçlü bir yakınlık meydana getirir.

İnsan, yanında kendisini güvende hissettiği kişiye daha kolay açılır.

10. Kendimizden de Uygun Ölçüde Bahsetmek

Samimiyet tek taraflı gerçekleşmez. Sürekli karşı tarafın hayatını sorup kendimiz hakkında hiçbir şey paylaşmamak, ilişkinin belirli bir mesafede kalmasına sebep olabilir.

Elbette herkesle özel hayatımızı paylaşmamız gerekmez. Ancak uygun ölçüde düşüncelerimizi, duygularımızı ve yaşadığımız bazı olayları anlatmak, karşılıklı güvenin oluşmasına yardımcı olabilir.

11. Zor Zamanlarında Yanında Olmak

Bir insanın hastalığında ziyaretine gitmek, sıkıntılı zamanında yanında olmak, ihtiyacı olduğunda yardım etmek veya yalnızca onu dinlemek, samimiyeti güçlü bir şekilde artırır.

İnsanlar güzel günlerinde yanlarında bulunanları takdir ederler; fakat zor günlerinde yanlarında olanları çoğu zaman unutmazlar.

12. Hastayı Ziyaret Etmek ve Özel Günlerinde Yanında Olmak

İslam'ın teşvik ettiği hastaları ziyaret etmek, taziyeye katılmak, düğün ve sevinçlerine ortak olmak gibi davranışlar da insanlar arasındaki bağı kuvvetlendirir.

Çünkü insan, hayatının önemli anlarında kendisini yalnız bırakmayan kişilere karşı doğal olarak daha güçlü bir yakınlık hisseder.

13. Kusurlarını Araştırmamak ve Kusurlarını Örtmek

Bir insanın her hatasını araştırmak, başkalarının yanında kusurlarını dile getirmek veya geçmişte yaptığı yanlışları sürekli gündeme getirmek samimiyeti zedeler.

Buna karşılık, kişinin kusurunu gördüğümüzde onu küçük düşürmeden ve uygun bir şekilde uyarmak, başkalarının yanında ise kusurunu ifşa etmemek, güven duygusunu korur.

14. Affedici ve Hoşgörülü Olmak

Hiç kimse kusursuz değildir. İnsanlar arasındaki yakınlığın devam edebilmesi için zaman zaman hataları bağışlamak ve küçük meseleleri büyütmemek gerekir.

Sürekli hesap tutan, eski hataları tekrar tekrar gündeme getiren ve karşısındaki insanın her kusurunu büyüten kişiyle samimi bir ilişki kurmak zorlaşır.

15. Vefalı Olmak ve İyiliği Unutmamak

Samimiyetin önemli göstergelerinden biri de vefadır. Bir insanın daha önce yaptığı iyilikleri hatırlamak, ihtiyaç duyduğunda yanında olmak ve yalnızca kendisine fayda sağladığı zamanlarda değil, her durumda onu önemsemek insanlar arasındaki bağı güçlendirir.

Vefa, samimiyetin zaman karşısındaki imtihanıdır.

16. Arkasından Hayırla Dua Etmek

Bir insan için onun haberi olmadan hayır dua etmek de samimiyetin güzel göstergelerindendir. Onun hidayetini, sağlığını, huzurunu, ailesinin iyiliğini ve dünya-ahiret saadetini Allah'tan istemek, ona karşı güzel bir kalp taşıdığımızı gösterir.

17. Ortak Değerler ve Güzel Amaçlar Etrafında Birleşmek

İki insanın ortak ilgi alanlarının bulunması yakınlaşmayı kolaylaştırabilir; fakat ortak bir değer veya güzel amaç etrafında birleşmek daha güçlü bir bağ oluşturabilir.

Birlikte hayırlı bir işe yardım etmek, ilim öğrenmek, bir ihtiyaç sahibine destek olmak veya güzel bir hizmette bulunmak, yalnızca ortak bir hatıra değil, ortak bir anlam da meydana getirir.

18. Karşıdakini Olduğu Gibi Kabul Etmek

Samimiyet, karşıdaki insanı sürekli değiştirmeye çalışmakla değil, onu tanımaya ve anlamaya çalışmakla gelişir.

Elbette yanlış gördüğümüz davranışları uygun bir üslupla söyleyebiliriz; fakat her insanın farklı karakteri, mizacı ve hayat tecrübesi olduğunu da unutmamak gerekir.

19. Gerektiğinde İlk Adımı Atmak

Bazen iki insanın arasında hiçbir ciddi problem olmadığı hâlde, her iki taraf da karşıdakinin kendisine yaklaşmasını beklediği için mesafe devam eder.

Böyle durumlarda ilk selamı vermek, ilk mesajı göndermek, hâlini sormak veya bir kahve içmeyi teklif etmek güzel bir başlangıç olabilir.

Samimiyet konusunda ilk adımı atmak, insanı küçültmez; aksine güzel ahlâkın bir göstergesi olabilir.

20. Bütün Bunlarda Samimi Olmak

Son olarak bütün bu davranışların yalnızca bir “sosyal teknik” hâline getirilmemesi gerekir. İnsanları kendimize bağlamak amacıyla yapmacık biçimde selam vermek, ikram etmek veya ilgi göstermek gerçek samimiyeti meydana getirmez.

Asıl olan, karşımızdaki insanı Allah'ın yarattığı değerli bir insan olarak görmek, ona güzel muamele etmek ve onun iyiliğini gerçekten istemektir.

Bu açıdan Peygamber Efendimizin (asm) “Aranızda selamı yayınız” buyruğu, aslında çok güzel bir başlangıç noktasıdır. Selam, sevginin bütününü değil, sevgiye giden yolu başlatan adımlardan birini ifade eder.

Selamın ardından tebessüm, güzel söz, ilgi, ikram, yardımlaşma, güven, vefa, affedicilik, ziyaret, dua ve zor zamanda yanında olma gibi güzel davranışlar geldikçe, iki insan arasındaki yabancılık mesafesi azalır ve zamanla gerçek bir samimiyet meydana gelebilir.

Kısacası samimiyet bir anda kurulmaz; küçük güzel davranışların zaman içinde birikmesiyle inşa edilir. Selam o binanın ilk taşıysa, güzel ahlâk, güven, vefa ve sevgi de onu ayakta tutan diğer taşlardır.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet