Cennetlik kadın kimdir?

Bir kadın namazını kılar, ramazan orucunu tutar, iffetini korur ve kocasına itaat ederse cennete girer diye bir hadis var mı? Varsa neden kadın ön plandadır, aynı özellikle erkekte olsa o da cennete girer mi?

Değerli kardeşimiz,

Hadisin İslâmî Kaynakları

“Bir kadın beş vakit namazını kılar, Ramazan orucunu tutar, iffetini korur ve kocasına itaat ederse, dilerse cennetin kapılarından herhangi birinden girsin.” (İbn Hanbel, Müsned, 1661; İbn Hİbban Sahih, 4163; Taberani, Evsat, 4715)

Ne anlatılıyor?

Bu hadiste beş vakit namazı düzenli kılmak, ramazan ayında oruç tutmak, iffetini/namusunu korumak, kocasına itaat etmek… gibi davranışlar zikredilir ve bu davranışları yerine getiren kadın için Allah’ın rahmetiyle cennetin kapılarından birini seçebileceği müjde edilir.

Bu, kadın için belirli adapların ve sorumlulukların karşılığında Allah’ın büyük mükâfatını vurgulayan bir hadistir; haliyle bu dört unsur cennete girmenin “tek reçetesi” değil, sevap ve hayırla ilişkilendirilen erdemler olarak anlaşılır.

Ancak bu durum her ne kadar kadınlar için söylenmiş ise de erkekler için de geçerlidir.

Hadiste neden özellikle kadın ön plana çıkarılmıştır?

Bu tür hadislerde kadının özellikle zikredilmesi, erkeklerin bu hükümlerden muaf olduğu anlamına gelmez. Burada birkaç temel hikmet vardır:

1. Muhatap kitlenin eğitimi (irşad yönü)

Hadislerin önemli bir kısmı, toplumda ihmal edilen, yanlış anlaşılan veya zor görülen alanlara dikkat çekmek için belli bir grubu öne çıkarır.

Aile hayatında kadının iffeti, aile düzenindeki sorumluluğu, eşler arası hukuk konuları tarih boyunca daha fazla imtihan vesilesi olmuş, bu yüzden kadın özel olarak muhatap alınmıştır.

Bu, erkeklerin sorumluluğunun yok sayılması değil, aksine aile düzeninin bir tarafının özellikle güçlendirilmesidir.

2. Kadının yükü ağır, imtihan alanı hassastır

Kadın hem aile içinde hem toplumda, hem de fıtratı gereği daha hassas alanlarda imtihan edilir. Bu sebeple hadis, “zannedildiği gibi zor ve ulaşılmaz değil” mesajı verir:

“Namazını kıl, orucunu tut, iffetini koru, aile sorumluluğunu yerine getir; cennetin kapıları sana açıktır.”

Bu, kadını küçümseyen değil; aksine onurlandıran ve umut veren bir hitaptır.

Peki bu hükümler erkekler için de geçerli mi?

Evet, mana itibarıyla erkekler için de geçerlidir.

İslam’da temel ilke şudur:

Mükellefiyetlerde asıl olan eşitliktir; farklılık rollerden doğar.

Hadiste geçen esaslar; namaz, oruç, iffet ve aile hukukuna riayet erkek için de farz ve bağlayıcıdır.

Sadece ifade biçimi farklıdır, kadın için “kocasına itaat” erkek için ise “eşine adalet, merhamet, nafaka, emanet bilinci” şeklinde tezahür eder.

Nitekim Kuran’da: “Erkeklerin kadınlar üzerinde hakları olduğu gibi, kadınların da erkekler üzerinde hakları vardır.” (Bakara, 228) buyrularak bu denge açıkça ortaya konmuştur.

Neden erkek için “kocasına itaat” benzeri bir ifade yok?

Çünkü erkek, ailede sorumluluk ve yükümlülük makamındadır. Kadın ise aile düzeninde itaat ve uyum makamındadır.

Ama bu erkeğin keyfî davranabileceği, kadının mutlak ve sınırsız itaate mecbur olduğu anlamına asla gelmez.

İtaat, maruf (meşru) olan konulardadır. Zulüm, haram ve haksızlıkta itaat yoktur.

Demek ki, hadiste kadının öne çıkarılması, özel bir irşad ve teşvik içindir. Anlatılan esaslar erkekler için de geçerlidir, ancak roller farklı kavramlarla ifade edilmiştir.

Kadın için bu hadis bir yük bindirme değil, cennete giden yolu sade ve ulaşılabilir gösterme mesajıdır.

Özetle, cennet yolu kadın–erkek ayrımıyla değil, sorumluluk bilinciyle çizilmiştir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet