Ebû Ca‘fer en-Nüfeylî hakkında bilgi verir misiniz?

Değerli kardeşimiz,

Ebû Ca‘fer Abdullāh b. Muhammed b. Alî en-Nüfeylî (ö. 234/848), hadis hâfızıdır.

Kudâî ve Harrânî nisbeleriyle de anılır; hayatı hakkında fazla bilgi yoktur. Züheyr b. Muâviye, Mâlik b. Enes, Abdullah b. Mübârek, Hüşeym b. Beşîr ve Süfyân b. Uyeyne gibi âlimlerden hadis rivayet etti. Kendisinden de Yahyâ b. Maîn, Ahmed b. Hanbel, Ebû Dâvûd es-Sicistânî, Ebû Zür‘a er-Râzî, Ebû Hâtim er-Râzî, Zühlî ve daha başka muhaddisler rivayette bulundular.

Rivayetleri Ṣaḥîḥ-i Müslim dışında Kütüb-i Sitte’de yer alan Ebû Ca‘fer en-Nüfeylî’nin değerli bir muhaddis olduğunu birçok hadis otoritesi kabul etmiştir. Ahmed b. Hanbel, onun hâfıza gücünü anlatmak için kendisini elinde kitapla rivayet ederken hiç görmediğini söylemiş, Nüfeylî’den pek çok hadis rivayet etmekle bilinen Ebû Dâvûd ise hâfızası ondan daha güçlü birine rastlamadığını belirtmiştir. Hadis hâfızı unvanını kolay kolay kimseye vermeyen Şâzekûnî’nin bu unvanı sadece ona lâyık gördüğü bilinmektedir. Tanınmış muhaddis İbn Vâre, Nüfeylî’yi dinin direkleri olarak gösterdiği devrinin dört âlimi arasında saymış, Ebû Hâtim er-Râzî ve Dârekutnî de onun sika ve rivayetleri delil olarak kullanılan bir kimse olduğunu ifade etmişlerdir.

Ebû Ca‘fer en-Nüfeylî, doksan yaşının üzerinde iken Rebîülâhir 234’te (Kasım 848) vefat etti.

BİBLİYOGRAFYA
Buhârî, et-Târîḫu’l-kebîr, V, 189.
İbn Ebû Hâtim, el-Cerḥ ve’t-taʿdîl, V, 159.
İbnü’l-Esîr, el-Lübâb, III, 320.
Zehebî, Aʿlâmü’n-nübelâʾ, X, 634-637.
a.mlf., Teẕkiretü’l-ḥuffâẓ, II, 440-441.
İbn Hacer, Tehẕîbü’t-Tehẕîb, VI, 16-18.
İbnü’l-İmâd, Şeẕerât, II, 80-81.

(Ali Osman Koçkuzu)

Kaynak: TDV İslam Ansiklopedisi 10/117

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet