Deccâl ne demektir?

Değerli kardeşimiz,

دجّال

Deccâl, hadis ilminde cerh ifade eden bir terimdir.

Lugatta “çok yalan söyleyen, göz boyayan, sahtekâr” manasına gelir. Hz. Peygamber, kendinden sonra ortaya çıkacak yalancı peygamberlerden söz ederken onlar hakkında “deccâl, kezzâb” tabirlerini kullanmıştır (Buhârî, “Fiten”, 25; Müslim, “Fiten”, 84). Hadis uydurmayı meslek haline getiren yalancı râvileri ifade etmek için cerh ve ta‘dîl ilminde deccâl kelimesi kullanılmıştır. Cerh lafızlarını en ağırından en hafifine doğru altı dereceye ayıran hadis tenkitçilerinden İbn Ebû Hâtim, Hatîb el-Bağdâdî, İbnü’s-Salâh, Zehebî ve Zeynüddin el-Irâkī’ye göre deccâl terimi birinci derecede, İbn Hacer el-Askalânî ve Sehâvî’ye göre ise ikinci derecede ağır cerh lafızlarındandır. Buna göre deccâl olarak nitelendirilen kimsenin rivayet ettiği hadis hiçbir şekilde kullanılmaz.

BİBLİYOGRAFYA
Lisânü’l-ʿArab, “deccâl” md.
Buhârî, “Fiten”, 25.
Müslim, “Fiten”, 84.
Hatîb, el-Kifâye, Medine, ts., s. 23.
İbnü’s-Salâh, ʿUlûmü’l-ḥadîs̱, Kahire, ts., s. 59.
Zehebî, Mîzânü’l-iʿtidâl, I, 4.
Irâkī, Şerḥu’l-Elfiye, Beyrut, ts., II, 10-11.
İbn Hacer el-Askalânî, Şerḥu Nuḫbeti’l-fiker, Kahire 1989, s. 65.
Sehâvî, Fetḥu’l-muġīs̱, I, 370.
Süyûtî, Tedrîbü’r-râvî, I, 346.

(Emin Aşıkkutlu)

Kaynak: TDV İslam Ansiklopedisi 9/72

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet