Saçını taramayanın düşünceleri dağınık mı olur?

Saçını taramayanın düşünceleri dağınık olur diye bir hadis var mıdır? Bu anlamda bir hadis var mı?

Değerli kardeşimiz,

Bu anlamda bir hadis tespit edemedik. Muhtemelen bu söz, bazı kimselerin yaptığı bir yorumdan ibarettir.

Bununla birlikte, Hz. Peygamber (asm) Efendimiz, temizliğe, tertibe ve düzgün görünüme büyük önem vermiş; dağınık ve bakımsız bir görüntüyü hoş karşılamamıştır. Ancak bu, insanların değerinin dış görünüşle ölçüldüğü anlamına gelmez.

Nitekim Peygamberimiz bir defasında saçları dağınık bir adam görünce: "Bu adam saçlarını düzeltecek bir şey bulamamış mı?" buyurmuş; kirli elbiseler giyen başka birini görünce de: "Bu adam elbisesini yıkayacak su bulamamış mı?" diyerek temiz ve düzenli olmayı teşvik etmiştir. (Ebû Dâvûd, Libâs, 14)

Yine bir gün mescide saçı sakalı darmadağın bir kimse gelmişti. Resulullah (asm), eliyle ona dışarı çıkıp saçını ve sakalını düzeltmesini işaret etti. Adam kendine çeki düzen vererek geri dönünce Efendimiz:

"Sizden birinin saçı başı dağınık, şeytan gibi gelmesinden, böylesi daha iyi değil mi?" buyurdu. (Muvatta', Şa'r, 2, Hadis No: 1739)

Benzer şekilde sahabiden Malik b. Nadle, eski ve dağınık bir kıyafetle Allah Resulünün huzuruna gelmişti. Efendimiz (asm) ona malı olup olmadığını sordu. Mâlik'in, Allah'ın kendisine deve, koyun, at ve hizmetçiler ihsan ettiğini söylemesi üzerine şöyle buyurdu:

"Allah sana mal vermişse, Allah'ın nimetinin ve ikramının eseri üzerinde görülsün." (Ebû Dâvûd, Libâs, 14; Tirmizî, Birr, 62)

Hatta Benî Enmâr Gazvesi sırasında hayvanları otlatmakla görevli bir sahabiyi yıpranmış elbiseler içinde görünce, yedek elbisesi bulunduğunu öğrenmiş ve ona temiz elbiselerini giymesini emretmiştir. Ardından: "Bakın, bu onun için daha iyi değil mi?" buyurmuş; sahabînin "Allah yolunda savaşırken de mi?" sorusuna ise: "Evet, Allah yolunda savaşırken bile." cevabını vermiştir. (Muvatta', Libâs, 1)

Bütün bu rivayetler göstermektedir ki Müslüman, imkânı varsa temiz, bakımlı ve düzenli görünmeye özen göstermelidir. Bu, kibir veya gösteriş için değil; Allah'ın verdiği nimete şükretmek, insanlara karşı saygılı olmak ve Müslüman şahsiyetine yakışan bir görünüm sergilemek içindir.

Peki, "Saçı başı dağınık kimseler Allah katında makbuldür." hadisi neyi anlatıyor?

Bazı kimseler şu hadisi okuyunca, dağınık ve bakımsız olmanın övüldüğünü zannetmektedir:

"Saçı başı dağınık, üstü başı tozlu, insanların kapılarından kovulan öyle kimseler vardır ki, Allah adına yemin etseler, Allah onların yeminini boşa çıkarmaz." (Müslim, Birr, 138; Cennet, 48)

Bu hadis, saçı başı dağınık olmayı övmemektedir. Burada verilmek istenen mesaj şudur:

İnsanlar çoğu zaman dış görünüşe, kıyafete, mala ve makama göre değer verirler. Oysa Allah katındaki gerçek değer ölçüsü; takva, ihlas ve salih ameldir. Nice fakir, sade giyimli veya insanların önem vermediği kimseler vardır ki Allah katında çok değerlidir. Onların duaları kabul edilir, Allah onların samimi niyazlarını geri çevirmez.

Bu hadis, görünüşü değil; “ihlası ve gönül zenginliğini” övmektedir.

Elbette bundan, "Öyleyse Müslüman bilerek bakımsız dolaşmalıdır." sonucu çıkarılamaz. Çünkü naklettiğimiz hadislerde Resulullah (asm), imkânı olduğu hâlde saçını düzeltmeyen, elbisesini temizlemeyen ve bakımsız gezen kimseleri uyarmıştır.

Sonuç olarak, İslam'ın ölçüsü dengedir. Müslüman ne dış görünüşü tek değer ölçüsü hâline getirir ne de temizliği ve bakımı ihmal eder. Dış temizliğe önem verir; fakat asıl değerin temiz bir kalp, güzel ahlak ve samimi kullukta olduğunu da hiçbir zaman unutmaz.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet