Din tüccarlığı nedir?

Son zamanlarda sıkça duyduğumuz din tüccarı tabirinin hükmü nedir? Bir insanın ilahi söyleyerek para kazanması din tüccarlığı mıdır? Siyasette, ticarette İslam'dan bahsetmek din ticareti yapmak mıdır? Din tüccarlığının göstergesi var mı?

Değerli kardeşimiz,

Dini, şahsi, maddi, dünyevî menfaatine alet eden dini istismar etmiş, din tüccarlığı yapmış olur. Bu gizli şirktir, günahtır.

Bir kimse halkın beğenisini, oyunu, parasını… almak için -aslında yapmadığı, âdeti ve hayat tarzı olmadığı- ama halkın hoşuna gideceğini bildiği bir ibadet veya daha geniş manada dini davranışta bulunursa işte bu “din tüccarlığıdır”.

Mesela, insan cuma namazına, cemaatle namaza iki maksatla ve saikle gider:

1. Allah rızasından başka bir amacı, beklentisi yoktur ve imkan, fırsat elverdikçe bunu öteden beri yapmaktadır. Bu davranışta “din tüccarlığı” yoktur.

2. Öteden beri -mesela siyasete girmeden önce- yapmadığı bir ibadeti veya dini davranışı halka göstermek, halkı aldatmak için yaparsa işte bu “din tüccarlığı"dır.

Diğer konular da bu ölçüye göredir.

"Din tüccarlığı" denildiğinde kastedilen şey, dini Allah rızası için değil; makam, şöhret, oy, para veya başka dünyevî menfaatler elde etmek için kullanmak ve istismar etmektir. Bir kimse dini kendi şahsî çıkarlarına alet ediyor, insanları din adına etkileyerek maddî veya siyasî kazanç sağlamaya çalışıyorsa dini istismar etmiş olur. Bu davranış büyük bir vebaldir ve ihlası zedeleyen bir günahtır.

Ancak bir kimsenin ilahi söylemesi, dinî içerikli kitap yazması, vaaz vermesi, öğretmenlik yapması veya dinî hizmetler kapsamında meşru bir ücret alması tek başına din tüccarlığı sayılmaz. Çünkü burada asıl mesele para alıp almamak değil, niyet ve yöntemin ne olduğudur. Bir insan emeğinin karşılığını alabilir; fakat dini sadece kazanç kapısı hâline getirir ve asıl amacını menfaat elde etmek yaparsa problem ortaya çıkar.

Aynı şekilde siyasette, ticarette veya sosyal hayatta İslam'dan bahsetmek de kendiliğinden din ticareti değildir. Bir Müslümanın inandığı değerleri savunması, dininin hükümlerini dile getirmesi son derece tabiidir. Ancak dini söylemler yalnızca insanları etkilemek, oy toplamak, müşteri kazanmak veya güven devşirmek için araç olarak kullanılıyorsa, işte o zaman dinin istismar edilmesinden söz edilebilir.

Kısacası ölçü, dinî söylemin varlığı değil; dinin samimiyetle mi temsil edildiği, yoksa dünyevî menfaat için mi kullanıldığıdır. Dini şahsî çıkarlarına alet eden kimse din tüccarlığı yapmış olur; fakat dinî hizmette bulunmak, İslam'dan bahsetmek veya bu alandaki meşru emek karşılığında ücret almak tek başına din tüccarlığı değildir.

İlave bilgi için tıklayınız:

Dini, kimler istismar eder? Dini istismar etmek ne demektir?

Din istismarı nedir?

Gerçekte din istismarı var mı?

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet