Kolay olanı seçmek sünnet mi?

Kolay olanı seçmek ile ilgili hadisi açıklar mısınız?
Âişe radıyallahu anhâ şöyle dedi: Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem iki şeyden birini yapma konusunda serbest bırakıldığı zaman, günah olmadığı takdirde mutlaka onların en kolayını seçerdi. Yapılacak şey günah ise, ondan en uzak duran kendisi olurdu. Allah’ın yasakları çiğnenmediği sürece şahsı adına hiçbir şeyden dolayı intikam almamış; Allah’ın yasağı çiğnenmişse, onun cezasını mutlaka vermiştir. (Buhârî, Menâkıb 23, Edeb 80, Hudûd 10; Müslim, Fezâil 77, 78. Ayrıca bk. Ebû Dâvûd, Edeb 4)
- İki şeyden birini yapma konusunda serbest bırakıldığı zaman, günah olmadığı takdirde onların en kolayını seçmek sünnet midir? Sünnet ise hangi sünnettir?

Değerli kardeşimiz,

İslam’da bütün hükümler aynı kesinlikte değildir; farz, vacib, mendûb (sünnet, müstehab), mübah (serbet), haram, mekruh… olan fiiller ve davranışlar vardır.

Hadis-i şerife göre, zorluk değil, günah olmadığı sürece kolaylık esastır. Ancak bu “kolaycılık” değildir.

Alimlerin bu hadisi açıklamaları genelde aynı doğrultudadır; kolay olanı tercih etmenin teşvik edildiğini ve günaha düşmemenin önemini vurgularlar. Bu bağlamda, hadisteki "kolayı tercih etme" durumu, dinin kolaylaştırıcı bir yönü olduğunu gösterir.

Alimlerin açıklamaları arasında bazı ince farklılıklar olabilir, ancak genel görüş, Resulullah Efendimizin uygulamalarının ve tercihlerinin ümmetine kolaylık sağlama amacı taşıdığı yönündedir. Dolayısıyla, hadisteki uygulama ve öneriler, Müslümanlar için bir sünnet olarak kabul edilir.

Bu sünnet, dinin gereklerini yerine getirirken zorluk çıkarmamak, insanları sıkıntıya sokmamak ve kolaylık sağlamak içindir. Yani, dinin özünde kolaylık ve merhamet olduğunu gösterir.

Yoksa, “Kolay olanı seçmek”, nefse hoş geleni seçmek, zor ibadetleri terk etmek, dinî sorumluluklardan kaçmak anlama gelmez. Bilakis aynı derecede meşru iki seçenek varsa, kolay olan tercih edilebilir.

Örneğin:

Yemek hazırsa, önce yemek, sonra namaz (vakti kaçırmadan)

Nafile ibadetlerde aşırı zorlamamak.

İnsanlara muamelede kolaylaştırıcı olmak.

Sonuç

Kolay olanı seçmek şartlı bir sünnettir. Şartı, günah olmaması ve dinî ölçülere uygun olması.

Bu sünnet, İslâm’ın rahmet ve kolaylık dini olduğunu gösterir.

Özetle:

"iki şeyden birini yapma konusunda serbest bırakıldığı zaman, günah olmadığı takdirde onların en kolayını seçmek" sünnettir ve bu, Müslümanların dinî hayatta karşılaştıkları durumlarda uygulayabilecekleri bir prensiptir.

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet