Her yerde oyunun olduğu bir zamanda oyun yapmayın demek çözüm mü?

Tarih: 22.02.2021 - 20:00 | Güncelleme:

Soru Detayı

- Lütfen teker teker maddelerle cevaplayın. Gelecek planımı buna göre yapacağım.
1) Ben oyun yapımcısı olmak istiyorum ama yaptığım oyun dünyasında kadınlar da olacak ve kıyafetleri İslam’a uygun olmayabilir. Böyle bir durumda (aşırı derece açık olmadığı sürece) yaptığım iş caiz olur mu?
2) Aynı zamanda davranış olarak İslam’ın tasvip etmediği şeyler de oyunda bulunabilir (kişi öldürmek, suikast yapmak, çeteler, entrika, argo, hakaret, hırsızlık vs. ve akıl sağlığı yerinde olan bir insanın bunlardan pek de etkileneceğini düşünmüyorum) bunları oyuna işlemek caiz olur mu? Oyunda zaten bir yaş kısıtlaması olur.
- Lütfen faydalı olacak oyunlar yapın demeyin öyle bir oyun yapıp kazanmak pek de mümkün değil.
3) Çocukların kin ve nefret duygularını harekete geçirdiğini söyleyebilirsiniz ama sonuçta bu oyunlarda bir yaş kısıtlaması var ve çocukların bunu oynaması ebeveynlerin suçudur. Ne de olsa oyunun belirli kriterlere göre belirlenen bir yaş etiketi var. Lütfen bu soruya net bir şey deyin belki de geleceğimi ve hayallerimi etkileyecek.
4) Ve boş bir iş olduğunu düşünmüyorum çünkü ne olsa oyun sektörü aşırı büyük bir sektör ve ülkeye ekonomisine fayda sağlar. Ben kimseyi zorla bağımlı yapmam birisi zarar görürse bu neden benim suçum olsun?
5) Tam olarak caiz ya da değildir deyin zira tüm hayatım buna bağlı. Uzun zamandır içim içimi yiyor.

Cevap

Değerli kardeşimiz,

Öncelikle ifade edelim ki, her yerde oyunun olduğu bir zamanda oyun yapmayın demeyiz, aksine böyle bir zamanda İslam inancına, hükümlerine, ahlak ve adabına uygun oyun yapmak, Müslümanlar üzerinde gerekli bir farz-ı kifayedir.

Sizin gibi hamiyetli, gayretli ve maharetli kimselerin, dinimize, örf ve adetlerimize uygun oyunlar yapması gerekir. Böylece bütün Müslümanlar bu sorumluluktan kurtulmuş olurlar, yoksa bu işten anlayan herkes sorumlu olur.

Ayrıca bir günahın her yerde çoğalması ahir zaman alametidir, böyle bir dönemde günaha teslim olmak değil, o günahtan korunmak için tedbirler almalıyız, alternatif helal yol ve yöntemler geliştirmeliyiz.

Zamanın değiştiğini bahane edip, günahlarına sebep aramak kişinin kendisini aldatmasından başka bir şey değildir. Çünkü zamanın değişmesi, asrın başkalaşması, ölüm hakikatini değiştirmiyor, kabir kapısını kapatmıyor. İnsanın mahiyetindeki sonsuz acizliği tedavi etmiyor.

İnsanların çoğunluğunun gaflete dalması, günahlara girmesi bizi kurtarmaz. Herkes kabre tek başına girecek, amelleriyle baş başa kalacak ve herkes kendi hesabını yalnız başına verecektir.

İnsanların ne dediğine değil, Rabbimizin ne dediğine bakalım. Hakkın hatırı her şeyin üstündedir.

Soruda geçen konulara gelince:

İslam dini kişilerin meşru işlerle uğraşmalarını ve geçimlerini helal yollardan elde etmelerini ister.

Dinen meşru olan işlerin yapılmasına vesile olan meslekleri icra etmek veya bir iş yerinde çalışmak caiz; dinen meşru olmayan işlerin yapılmasına vesile olan meslekleri icra etmek veya bir iş yerinde çalışmak ise caiz değildir, haramdır.

Buna göre; İslam’ın meşru saydığı alanlarda kullanılmak üzere insanlara faydalı olabilecek konularda yazılım programı hazırlamak ve bundan kazanç elde etmek caizdir.

Ayrıca genellikle helal alanlarda kullanılan, bununla beraber haram alanlarda da kullanılma ihtimali bulunan yazılımları yapmakta ve satmakta da bir sakınca yoktur. Böyle bir durumda onu helalde kullanmak yerine haramda kullanan kişi sorumlu ve günahkar olur.

Fakat tümüyle ya da çoğunlukla haram alanlarda kullanılacağı bilinen yazılımları yapmak ve bundan kazanç elde etmek caiz değildir. Çünkü dinen yasak olan bir fiili işlemek haram olduğu gibi ona aracı veya yardımcı olmak da haramdır.

Burada önemli olan; söz konusu yazılımların İslam’a göre haram olan kumar ve faiz, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtekarlık ve müstehcenlik gibi olumsuz bir içerik barındırmaması ve bu alanlarda kullanılmamasıdır. 

Sonuç olarak; bütün yönleriyle veya genellikle dinen meşru alanlarda kullanılacağı bilinen ve insanlara faydalı olabilecek oyun uygulamaları ve yazılımları yapmak, bundan kazanç elde etmek dinen caizdir. Bu çerçevede işler yapan ve helal faaliyet alanı olan bir firmada çalışmak ve oradan maaş almak da helal olur.

Ayrıca oyunlarla ilgili şu hususların da göz önünde bulundurulması gerekir; oyunlar ana hatlarıyla üç kategoride ele alınabilir:

a) Konusunu küfür, kumar, zina, içki, terör, faiz gibi İslam’ın kesin olarak haram kıldığı bir unsurun oluşturduğu ve bu amaca uygun yöntemlerle para kazanma/kazandırmayı hedefleyen oyun siteleri kurmak, bunlar üzerinden işlem yapmak, para kazanmak ve bu tür sitelere altyapı hazırlamak, yapılan işin/işlemin konusunun hükmünü alır ve caiz değildir.

Söz konusu sitelerin bir kısmı haram olan eylem / işleri yürüttüklerini açıkça ortaya koymaktadır. Diğer bazısı ise esas amaçlarını gizleyerek (görünürde) meşru bir faaliyet sunduklarını iddia etmekte, ancak bunların içerik ve sözleşmeleri incelendiğinde durumun göründüğü gibi olmadığı anlaşılabilmektedir. Her ikisi için de hüküm aynıdır.

b) İkinci kısım oyunlar, konusunu doğrudan haram unsurlar oluşturmamakla beraber kişiyi şiddete, bencilliğe iten; emek ve vakit kaybına yol açan; psikolojik olarak oynayanı olumsuz etkileyen oyunlardır.

Bu oyunları oynamak söz konusu özellikleri ve kişinin olumsuz alışkanlıklar edinmesine yol açabilmeleri dolayısıyla mekruh (çirkin, hoş olmayan) olarak değerlendirilir ve bu oyunlar üzerinden para kazanmak da caiz olmaz.

c) Diğer bazı oyunlar ise oynayana strateji, tasarım, bilgi, dikkat, teknik vb. beceriler kazandırabilen eğitici nitelikte oyunlardır. Bu tür oyunlar geliştirmek, bunları pazarlamak, oynamak ve bunlardan gelir elde etmek, kumar gibi taraflardan birine haksız kazanç sağlamadığı ve dinen meşru içerikler taşıdığı sürece, caizdir.

Sonuç olarak; oyunun amacı ve şartları, oyundan elde edilecek kazancın helal veya haram olmasını etkilemektedir. Bu tür sanal işlemlerde hakların zayi olmaması için telif hakkı gibi düzenlemelerin işletilmesi, hak kaybı veya aldatılma durumunda yetkili mercilere başvuru imkanının bulunması önem arz etmektedir.

Bu şartların sağlanması durumunda haram ya da mekruh olan türden oyunlardan sakınmak kaydıyla, meşru ve faydalı olan uygulamalar üzerinden kazanç elde etmek, bunları satın almak; kuralları çerçevesinde ve hak ihlaline yol açmaksızın oynadıkça tanınan imtiyazlardan yararlanmak caiz olur.

Bununla birlikte Müslümanın kendisine emanet olarak verilen zaman, enerji, sağlık gibi nimetleri doğru bir şekilde kullanması; kişisel gelişimine, bilgi ve becerilerine katkı sağlamayan gereksiz meşgalelerden kaçınması; dünya ve ahiretine zarar vermeyecek geçim yollarını araştırması tavsiye edilen ve uygun olandır.

İlave bilgi için tıklayınız:

Oyun geliştirmek ya da yapmak caiz midir?
Dijital oyun geliştirmenin hükmü ve şartları nedir?
Eğlence ne demektir, oyun ve eğlencede dikkat edilmesi gerekenler ...

Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet

Yazar:
Sorularla İslamiyet
Kategori:
Okunma sayısı : 100+
Yorum yapmak için giriş yapın veya kayıt olun