Müddessir Suresi

1.-2.-3.-4.-5. Ayetler

يَٓا اَيُّهَا الْمُدَّثِّرُۙ ﴿١

قُمْ فَاَنْذِرْۙ ﴿٢

وَرَبَّكَ فَكَبِّرْۙ ﴿٣

وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْۙ ﴿٤

وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْۙ ﴿٥

Meal

﴾1﴿ Ey örtüsüne bürünen!

﴾2﴿ Kalk ve uyar!

﴾3﴿ Sadece rabbinin büyüklüğünü dile getir.

﴾4﴿ Elbiseni tertemiz tut.

﴾5﴿ Her türlü pislikten uzak dur.

Tefsir

Hz. Peygamber Hira mağarasında vahiy meleğinin sesini işitip kendisini de görünce korkusundan titremeye başlamış, hemen ailesine gelerek “Beni örtün, beni örtün!” demiş; onlar da üzerine bir örtü örtmüşler ve serin su serpmişlerdi.

Bunun ardından, “Ey örtüsüne bürünen!” hitabıyla başlayan Müddessir sûresinin ilk beş âyeti inmiştir (Buhârî, “Tefsîr”, 74/1-5). Bununla birlikte “örtüsüne bürünen” ifadesine mecaz olarak “peygamberlik kisvesine bürünen, bu ağır görevi yüklenen” anlamları da verilmiştir (Râzî, XXX, 190; Şevkânî, V, 373; İbn Âşûr, XXIX, 294).

“Kalk, uyar” emri Muhammed aleyhisselâmın, peygamber olarak tevhid dinini ve Allah’ın mesajlarını insanlığa tebliğ etmekle görevlendirilişinin ilânıdır. Resûlullah efendimiz bu emri aldıktan sonra insanları tevhid dinine çağırmaya başlamış, son nefesine kadar da bu görevini sürdürmüştür.

“Sadece rabbinin büyüklüğünü dile getir” emri, tevhid dininin en önemli unsuru olan “Allah’ın birliğine iman ve O’na kulluk” esasını ortaya koymaktadır. İslâm’ın bu temel ilkesinin hemen ardından gelen “Elbiseni temiz tut” emri ise Hz. Peygamber’in maddî olarak elbisesini necâset vb. pisliklerden temiz tutması, mânevî olarak da güzel ahlâkla bağdaşmayan davranışlardan ve günahlardan nefsini arındırması anlamında yorumlanmıştır (Zemahşerî, IV, 180-181).

Âyetteki siyâb (elbise) kelimesinin mecaz olarak kullanıldığını belirten ve bu kelimeye “amel, kalp, nefis, beden, aile, din, ahlâk” gibi farklı mânalar veren başka müfessirler de olmuştur (bk. Şevkânî, V, 374). Buradaki temizlik maddî mânada alındığında “elbise” bir örnek olup genel olarak beden temizliğinin, kezâ ev bark, mâbed vb. özel veya ortak alanların temizliğinin de bu buyruğun kapsamına girdiğinde kuşku yoktur.

5. âyette “Her türlü pislikten uzak dur” diye çevirdiğimiz cümle de dış temizlikten sonra inanç ve ahlâk temizliğini, iç arınmayı vurgulamaktadır. Sonuç olarak bu iki âyette, son derece veciz bir üslûpla, Hz. Peygamber’e ve onun şahsında müslümanlara hem maddî hem de mânevî temizlik emredilmiş olup, bu buyruğun daha ilk inen ve Hz. Peygamber’i risâlet görevine hazırlayan âyetlerde yer alması son derece anlamlıdır.

Kaynak: Kur'an Yolu Tefsiri Cilt: 5 Sayfa: 494-495

Müddessir Suresi

6.-7. Ayetler

وَلَا تَمْنُنْ تَسْتَكْثِرُۙ ﴿٦

وَلِرَبِّكَ فَاصْبِرْؕ ﴿٧

Meal

﴾6﴿ Yaptığın iyiliği çok görerek başa kakma.

﴾7﴿ Rabbinin rızâsına ermek için sabret.

Tefsir

Müfessirler 6. âyeti farklı anlamlarda yorumlamışlardır:

a) Ey Peygamber! Sakın şerefli ve değerli peygamberlik vazifesinin külfet ve meşakkatini çok görme, bunlara gönül rızası ile katlan;

b) Karşılığında daha fazlasını bekleyerek iyilik etme.

Şevkânî’ye göre yüce ahlâk sahibi peygamberin böyle bir davranışta bulunması ona haram kılınmıştır; ancak ümmeti için mubahtır (bk. V, 374-375). c) Fakir fukaraya yaptığın yardımı çok görme, fakirleşmekten korkmayan kimselerin verdiği gibi sen de çokça ver (İbn Âşûr, XXIX, 298).

7. âyette Hz. Peygamber’in, insanlığı uyarma görevini yerine getirirken birçok sıkıntı ile karşı karşıya kalacağına işaret edilmiş ve Allah’ın rızâsını kazanmak için bu sıkıntılara sabretmesi emredilmiştir.

Kaynak: Kur'an Yolu Tefsiri Cilt: 5 Sayfa: 495

Müddessir Suresi

8. Ayet

فَاِذَا نُقِرَ فِي النَّاقُورِۙ ﴿٨

Meal

﴾8﴿ Sûra üflendiği zaman;

Tefsir

Sûra üflendiği zaman;

Kaynak: Kur'an Yolu Tefsiri Cilt: 5 Sayfa: 495 vd.

Müddessir Suresi

9. Ayet

فَذٰلِكَ يَوْمَئِذٍ يَوْمٌ عَسٖيرٌۙ ﴿٩

Meal

﴾9﴿ İşte o gün zorlu bir gündür;

Tefsir

İşte o gün zorlu bir gündür;

Kaynak: Kur'an Yolu Tefsiri Cilt: 5 Sayfa: 495 vd.

Müddessir Suresi

10. Ayet

عَلَى الْكَافِرٖينَ غَيْرُ يَسٖيرٍ ﴿١٠

Meal

﴾10﴿ İnkârcılar için hiç de kolay olmayan bir gündür.

Tefsir

İnkârcılar için hiç de kolay olmayan bir gündür.

Kaynak: Kur'an Yolu Tefsiri Cilt: 5 Sayfa: 495 vd.

Müddessir Suresi

11.-12.-13.-14.-15.-16.-17. Ayetler

ذَرْنٖي وَمَنْ خَلَقْتُ وَحٖيداًۙ ﴿١١

وَجَعَلْتُ لَهُ مَالاً مَمْدُوداًۙ ﴿١٢

وَبَنٖينَ شُهُوداًۙ ﴿١٣

وَمَهَّدْتُ لَهُ تَمْهٖيداًۙ ﴿١٤

ثُمَّ يَطْمَعُ اَنْ اَزٖيدَࣗ ﴿١٥

كَلَّاؕ اِنَّهُ كَانَ لِاٰيَاتِنَا عَنٖيداًؕ ﴿١٦

سَاُرْهِقُهُ صَعُوداًؕ ﴿١٧

Meal

﴾11﴿ Yarattığım o şahsı (cezalandırmak üzere) tek başına bana bırak!

﴾12-13﴿ Kendisine geniş bir servet ve gözü önünde duran oğullar verdiğim;

﴾14-15﴿ Önüne nimetleri serdikçe serdiğim, arkasından daha fazla vermemi bekleyen kişiyi!

﴾16﴿ Hayır, umduğu gibi olmayacak! Çünkü o, âyetlerimize karşı inatla ­direnmektedir.

﴾17﴿ Ben de onu sarp bir yokuşa süreceğim!

Tefsir

Müfessirler bu âyetlerin Mekkeli müşrik Velîd b. Mug^re hakkında indiğini rivayet etmişlerdir (Taberî, XXIX, 96; Şevkânî, V, 376). Velîd, Kureyş’in ileri gelenlerinden olup çok sayıda oğulları vardı ve oldukça zengindi; buna rağmen Allah’ın kendisine lutfettiği nimetlere şükredecek yerde hem Allah’a hem de peygambere karşı nankörlük etmiş, İslâm’ı boğmak isteyenlere öncülük edenlerden olmuştu.

Allah Teâlâ’nın “Yarattığım şahsı tek başına bana bırak” meâlindeki buyruğu iki türlü yorumlanmıştır:

a) Anasının karnında âciz ve tek başına bir durumda yarattığım o şahsı bana bırak, senin onunla uğraşmana gerek yok, ben onun cezasını veririm.

b) Onu tek başına benimle baş başa bırak; ben onun hakkından gelir ve gereken cezayı veririm (bk. Şevkânî, V, 376).

Âyet, Velîd b. Mugire hakkında inmiş olsa da amacı genel olup şu mesajı vermektedir: Nimete karşı şükretmek, nimet sahibine minnettar olmak en yalın ahlâkî ödevlerden biri, akıl ve adalet gereğidir.

Sıradan birinin alelâde yardım ve iyiliğine bile minnettar olup teşekkür ederken varlığımızı, hayatımızı, sahip olduğumuz, yararlandığımız her türlü maddî ve mânevî nimet ve imkânları lutfeden Allah’a minnettar olmamak, şükretmemek, ibadet ve itaat etmemek büyük bir nankörlüktür; özellikle Allah’ın varlığını ve birliğini tanımamaktan da öte giderek inkâr, şirk ve zulüm hareketlerine öncülük etmek bütün nankörlüklerin ve haksızlıkların en ağırı, en vahimidir.

Kaynak: Kur'an Yolu Tefsiri Cilt: 5 Sayfa: 495-496

Müddessir Suresi

Hakkında

Mekke döneminde inmiştir. 56 âyettir. Sûre, adını birinci âyette geçen “elMüddessir”kelimesinden almıştır. Müddessir, tıpkı bir önceki sûrenin adıolan müzzemmil gibi, örtünüp bürünen demektir. Sûrede başlıca, Hz. Peygamberintebliğ ve davetle görevlendirilmesi, müşriklerin ona karşı çıkmasıve onların cehennemle uyarılması konu edilmektedir.

Nüzul

Mushaftaki sıralamada yetmiş dördüncü, iniş sırasına göre dördüncü sûredir. Müzzemmil sûresinden sonra, Fâtiha sûresinden önce Mekke’de inmiştir. Müzzemmil sûresinden önce indiğini söyleyenler de vardır (bk. İbn Âşûr, XXIX, 292).

Konusu

Sûrede Hz. Peygamber’e, ilk vahyi aldığında yaşadığı heyecana rağmen dini tebliğ görevini yerine getirmesi, inkârcıları uyarması ve bu konuda karşılaşacağı sıkıntılara katlanması emredilmiştir. Kıyamet gününün sıkıntılarından söz edilmiş, Kur’an’a sihir ve beşer sözü diyerek onu reddeden müşriklerin yakıcı cehenneme sürüklenecekleri haber verilmiştir.

Meleklerden ve kitap ehlinden, cehennemin görevlilerinden söz edilmiştir. Sûrede ayrıca inkârcıların cehenneme girmelerinin sebebi hakkında müminlerle aralarında geçen bir konuşmaya yer verilmiş ve inkârcıların haktan yüz çevirmelerinin sebepleri anlatılarak sûre sona ermiştir.

Kaynak: Kur'an Yolu Tefsiri Cilt: 5 Sayfa: 492